Sağlık çalışanları için iş sağlığı ve güvenliği farkındalık ölçeğinin geliştirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, SAĞLIK YÖNETİMİ ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLŞAH DENİZ

Danışman: Fehmi Volkan Akyön

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma; sağlık çalışanlarının iş sağlığı ve güvenliğine yönelik farkındalık düzeylerini belirlemek için "sağlık çalışanları için iş sağlığı ve güvenliği farkındalık ölçeğinin geliştirilmesi'' amacıyla planlanmıştır. Bu araştırma kapsamında öncelikle sağlık çalışanlarının iş sağlığı ve güvenliği açısından güvenlik kültürünün ne kadar farkında oldukları ve tam olarak iş sağlığın ve güvenliğinin sağlanabilmesinin önünde ne gibi engellerin olduğunun farkına varılması açısından durumlarını ortaya koyabilecek metedolojik bir ölçme aracıdır. Araştırmanın evrenini Aydın ilindeki kamu hastanesinde çalışan sağlık çalışanları oluşturmaktadır. Araştırmanın evreni 2000 kişiden örneklemi ise 451 kişiden oluşmaktadır. Literatür doğrultusunda 87 maddeden oluşan madde havuzu hazırlandıktan sonra sağlık yönetimi ile iş sağlığı ve güvenliği alanında 10 uzmanın maddelerin kapsam geçerliği, hedef kitleye uygunluğu ve görünüm geçerliği açısından görüşleri alınmış ve bu doğrultuda da ölçek maddeleri yeniden şekillendirilmiştir. Uzman görüşleri doğrultusunda Lawshe tekniği kullanılarak Kapsam Geçerlilik Oranı ve Kapsam Geçerlik İndeksi hesaplanmış ve 87 maddeden oluşan ölçek 58 maddeye düşmüştür. Yapılan geçerlilik güvenirlik ve iç tutarlılık analizleri sonucu 58 maddelik ölçek 21 maddeye düşmüş ve 3 faktör altında toplanmıştır. Faktörlerde yer alan ifadeler dikkate alındığında 1. Faktör Güvenlik Kültürüne Yönelik Farkındalık Düzeyi, 2. Faktör Koruma ve Önleme Yöntemlerine Yönelik Farkındalık Düzeyi, 3. Faktör Fiziksel Risk Etmenlerine Yönelik Farkındalık Düzeyi olarak isimlendirilmiştir. Sağlık çalışanlarının iş sağlığı ve güvenliği farkındalığını ölçen bu ölçeğin toplam varyansın %65,2 ini açıkladığı görülmüştür. Kaiser-Mayer-Olkin (KMO) değeri 0.918 Bartletts Küresellik Testi (p<0,001) değerinden p=0,000 olduğu görülmüştür. Yapılan analizler sonucunda 21 madde ve 3 faktörden oluşan "Sağlık Çalışanları İçin İş Sağlığı ve Güvenliği Farkındalık Ölçeği" nin geçerli güvenilir bir ölçme aracıdır. Anahtar Kelimeler: İş Sağlığı ve Güvenliği, Tehlike, Risk, Risk Değerlendirme.