Hastane öncesi acil sağlık hizmetleri çalışanlarının karar verme stilleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SABRİ ÖZER

Danışman: Ersin Uzman

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinde hasta ile ilgili verilecek kararlar kritik öneme sahiptir. Hasta için en uygun kararın en kısa sürede verilmesi gerekir. Literatür incelendiğinde ise acil sağlık hizmetleri çalışanlarının karar verirken izledikleri yol ve karar süreçleri hakkında literatürde ciddi bir boşluk olduğu görülmektedir. Bu çalışmanın amacı, hastane öncesinde görev yapan sağlık personelinin sosyo-demografik ve mesleksel özelliklerine göre karar verme stillerini belirlemektir. Bu amaçla, doktor, paramedik, acil tıp teknisyeni ve sürücülerden oluşan katılımcılara Melbourne Karar Verme Ölçeği I-II uygulanmıştır. Çalışmanın evrenini toplam sayısı 450 olan doktor, paramedik, acil tıp teknisyeni ve sürücü oluşturmuş olup yapılan örnekleme analizi sonucunda katılımcı sayısı 310 olarak belirlenmiştir. Parametrik olmayan Mann Whitney U ve Kruskal Wallis testleri ile verilerin analizleri gerçekleştirilmiştir. Bulgular hastane öncesi acil sağlık çalışanlarının diğer karar verme stilleri ile karşılaştırıldığında en yüksek puan ortalamalarının dikkatli karar verme stili olduğunu göstermiştir. Hastane öncesi acil sağlık çalışanlarının karar vermeleri gereken durumlarda gerekli bilgiyi araştırdıkları, alternatifleri belirleyip, değerlendirdikten sonra objektif olarak seçim yaptıkları ifade edilebilir. Araştırmada, erkek katılımcıların kadın katılımcılara göre daha erteleyici ve kaçıngan karar verme stiline sahip oldukları belirlenmiştir. Ayrıca, tecrübeli katılımcıların tecrübeli olmayanlardan kaçıngan karar verme stili puanları daha yüksek bulunmuştur. Evli katılımcılar evli olmayan katılımcılardan daha yüksek kaçıngan karar verme stili puanı bildirmişlerdir. Dikkatli karar verme stili işlerinde yeterli olmadığını düşünenlerde daha düşük bulunmuştur. Dikkatli karar verme stili dışında diğer karar verme stilleri (panik, erteleyici, kaçıngan) paramediklerle karşılaştırıldığında acil tıp teknisyenlerinin daha yüksek olduğu saptanmıştır. Bu çalışma hastane öncesi acil sağlık çalışanları arasında erkeklerin, evlilerin, acil tıp teknisyenlerinin, acil tıbbi mücadelede zorluk çekenlerin, nöbet hizmetinde ekip sorumlusu olanların ve işinde yeterli olmadığını düşünenlerin desteklenmeleri gerektiğini göstermiştir.