Mann-Kendall-Sen Trend Yöntemi İle Türkiye'deki Klimatolojik Verilerin İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Alim ALTUNAY
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HASAN TATLI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Son yıllarda yapılan araştırmalara göre küresel ısınma veya diğer nedenlerle Dünya'nın sıcaklığı yaklaşık [0.7 - 0.8] derece artış göstermiştir. Dünya'da meydana gelen böylesine bir artış ülkemizde de bir değişime neden olmuş mudur? Ülkede kayıt altına alınan klimatolojik verilerde bir değişim meydana gelmiş midir? Yapılan bu çalışmada, Dünya'yı etkisi altına alan küresel ısınmanın, Türkiye iklim elemanlarının üzerindeki etkisine dair bir araştırma yapılmıştır. Olduysa meydana gelen değişimler ülke genelinde nasıl bir dağılım göstermiştir, haritalandırılarak inceleme yapılmıştır. Çalışmada Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nden alınan 1970-2014 yılları zaman aralığına ait, Türkiye'deki meteoroloji istasyonlarının, aylık yağış, aylık ortalama sıcaklık, aylık maksimum sıcaklık ve aylık minimum sıcaklık verileri kullanılmıştır. Alınan veriler öncelikle Standart Normal Homojenlik testi ile incelenerek verilerin homojenliğine dair bir çalışma yapılmıştır. Uygulanan homojenlik testinin ardından kullanılan verilere yıllık ve mevsimsel olmak üzere iki farklı şekilde Mann-Kendall-Sen Trend analizi uygulanarak 44 yıllık süreçte meydana gelen anlamlı pozitif veya anlamlı negatif trendler ortaya konulmuştur. Elde edilen bu değerler coğrafi bilgi sistemi (CBS) ortamına aktarılarak haritalandırılmıştır. Oluşturulan bu haritalar mevsimsel ve yıllık olarak iki farklı şekilde ele alınarak incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda yaz mevsiminde minimum sıcaklık, maksimum sıcaklık ve ortalama sıcaklıklarda ülke genelinde artış eğilimi gözlemlenmiştir. Yağışlarda ise ülkenin batı kesimlerinde bir azalma eğilimi ve Kuzeydoğu Anadolu kesimlerinde artış eğilimi gözlemlenmiştir. Yağış haritalarında genel olarak Anadolu'nun kuzeydoğu kesimlerinde artış trendi sonbahar haricinde tüm mevsimlerde gözlemlenmiştir. Sıcaklıklarda ise bu durum farklı dağılışlar göstermesine karşın genel olarak Akdeniz Bölgesi'nde artış trendinden bahsedebiliriz. Elde edilen bulgulardan, iklim verilerindeki değişimlerin mevsimsel olarak daha belirgin olduğu görülmüştür.