Jeofizik kuyu logları parametrelerinin değerlendirilmesinde bulanık mantık yaklaşımı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ONUR EYİSÜREN

Danışman: Tolga Bekler

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yapay zekâ yöntemleri son yıllarda yerbilimleri alanında başarı ile uygulanmaktadır. Yapay zekâ yöntemleri, insana ait tecrübelerin bilgisayara aktarılması ve nesnel yöntemler olması açısından önemlidir. Nesnel yöntemler ile hatanın aza indirilmesi ve zamandan kazanılması amaçlanmaktadır. Bu tez kapsamında yapay zekâ yöntemlerinden biri olan bulanık mantık yaklaşımı ile jeofizik kuyu logları parametreleri kullanarak litolojinin belirlenmesi ve nesnel bir yöntem geliştirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada dört farklı jeofizik kuyu logu (gamma-ray, nötron gözenekliliği, sonik ve özdirenç) kullanılmıştır. Bu amaçla sentroid durulaştırma yöntemini kullanan Mamdani tipi bulanık çıkarım sistemi oluşturulmuştur. Bulanık çıkarım sisteminde 16 litoloji tanımlama kuralından oluşan kural veri tabanı oluşturulmuştur. Jeofizik parametreler oluşturulan bulanık çıkarım sisteminde sözel değişkenlere dönüştürülerek bulanıklaştırılmış ve bulanık değerlerle yapılan işlemler ile litoloji belirlenmiştir. Bulanık mantık ile elde edilen sonuçlar sondaj loglarında tanımlı olan litolojiler ile karşılaştırılarak sonuçları tartışılmıştır.