Erken ve Geç Vejetatif Dönemde Su Stresi Uygulanan Kırmızı Lahanada Verim Kayıplarının ve Biyokimyasal Değişimlerin Belirlenmesi
Erken O. (Yürütücü), Mucan U., Kızılkaya B., Yıldırım M.
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2021 - 2023
- Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
- Destek Programı: BAP Araştırma Projesi
- Başlama Tarihi: Kasım 2021
- Bitiş Tarihi: Kasım 2023
Proje Özeti
Çevre koşulları, bitkilerin
kalite ve verimliliği üzerine çok büyük bir etkiye sahiptir. Bu koşullardaki
herhangi bir değişim bitkilerin strese girmesine neden olmaktadır. Canlı
organizmalara elverişli olmayan herhangi bir çevre faktörü için “stres” terimi
benimsenmiştir. Stres koşullarının tümü bitki büyüme ve verimliliğini olumsuz
yönde etkileyen bir seri fizyolojik ve biyokimyasal değişikliklere neden
olmaktadır.
Yüksek sıcaklık, kuraklık, tuzluluk ve
kimyasal toksitite gibi abiyotik stres koşulları ve oksidatif stres dünyanın
büyük bir kısmında tarım alanlarını tehdit eden etmenler arasında yer
almaktadır. Dünyada ortalama bitki verimliliğinin %50’den daha fazla azalmasına
neden olan abiyotik stres faktörleri, tarımsal ürün kaybının birincil nedenleri
arasında yer almaktadır.
Küresel ısınmanın giderek arttığı ayrıca
dünyadaki insan sayısının artması ve sanayileşme nedeniyle tarımsal amaçlı su
kullanımının azaldığı günümüz şartlarında, bitkilerin su stresine karşı
göstermiş olduğu tepkiler ve verim kayıpları yıllardır süren araştırma konuları
arasında yer almaktadır. Son yıllarda su stresine karşı meydana gelen verim ve
kalite kayıplarının dışında bitkilerde meydana gelen biyokimyasal
değişikliklerin belirlenmesi her geçen gün daha fazla önem kazanmaktadır.
Ayrıca su stresinin birkilerin hangi dönemlerinde daha fazla olumsuz etkisinin
olduğunun araştırılması gerekmektedir.
Bu projede;
içerdiği yüksek antioksidant özelliği ve yüksek antosiyanin miktarı ile
sağlıklı bir beslenme açısından önemli bir yere sahip kırmızı lahana (Brassica
oleracea var. capitata f. rubra)
sebzesinin farklı gelişme dönemlerinde maruz kalacağı su stresi
altındaki biyokimyasal değişimlerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Çalışmada
fide dikiminden itibaren 90 günde hasat olgunluğuna gelen integra kırmızı
lahana çeşidi kullanılacaktır. Su stresine karşı meydana gelebilecek
antosiyanin değişimleri projenin diğer bir amacını oluşturacaktır. Ayrıca;
yağlı sebzeler arasında yer alan kırmızı lahananın su stresine bağlı olarak
insan vücudunda sentezlenmeyen ve dışarından vücuda alınması gereken omega yağ
asidi bileşimlerindeki değişimlerin belirlenmesi amaçlanmaktadır.