Zeybek R.(Yürütücü), Çakmak Y. K., Ayvaz Z.
TÜBİTAK Projesi, 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı, 2025 - 2026
Omega-3 yağ asitleri, insan sağlığı üzerinde önemli faydaları olan temel besin maddeleridir. Kalp ve damar
hastalıklarının önlenmesi, beyin gelişimi ve bağışıklık sisteminin gü.lendirilmesi gibi birçok alanda kritik rol oynar.
Balık, omega-3’ün en önemli doğal kaynaklarından biridir. Ancak, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2020
verilerine göre, Türkiye’de kişi başına yıllık balık tüketimi 6.22 kg ile dünya ortalamasının oldukça altındadır. Bu
düşük tüketim, halk sağlığını olumsuz etkileyebilecek bir faktör olarak değerlendirilmektedir. Bu durum, bireylerin
omega-3 bilinç düzeyleri ve sağlık farkındalıkları ile ilişkilendirilerek, tüketim alışkanlıklarını anlamak ve
iyileştirmek için bir fırsat sunmaktadır.
Bu proje, tüketicilerin omega-3 bilinç düzeyleri, balık tüketim alışkanlıkları ve sağlık farkındalıkları arasındaki
ilişkiyi analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırma Çanakkale ilinde yaşayan 18 yaş ve üzeri 500 bireyden
toplanacak anket verilerine dayalı olarak gerçekleştirilecektir. Anket, demografik bilgiler, omega-3 farkındalığı,
balık tüketim alışkanlıkları ve sağlık farkındalığı olmak üzere dört ana b.lümden oluşacaktır. Veriler SPSS
yazılımı kullanılarak analiz edilecektir. Frekans analizi, ki-kare testi, bağımsız örneklem t-testi, korelasyon ve
regresyon analizleri gibi istatistiksel yöntemler uygulanarak hipotezler test edilecektir.
Proje kapsamında beş temel hipotez ele alınacaktır: (1) Omega-3 hakkında bilgi sahibi olan bireylerin balık
tüketim sıklığı daha yüksektir. (2) Omega-3 takviyesi kullanan bireylerin sağlık farkındalığı düzeyi daha yüksektir.
(3) Haftalık balık tüketim sıklığı ile bireylerin genel sağlık durumu arasında pozitif bir ilişki vardır. (4) Sağlık
farkındalığı yüksek bireyler, omega-3’ün sağlık üzerindeki faydaları hakkında daha fazla bilgiye sahiptir. (5)
Sağlık farkındalığı yüksek bireyler, sağlıklı yaşamla ilgili bilgileri daha fazla kaynaktan elde etmektedir.
Araştırmadan elde edilecek sonuçların, bireylerin omega-3 farkındalığını ve balık tüketim alışkanlıklarını
artırmaya yönelik politikaların geliştirilmesine katkı sağlaması beklenmektedir. Çalışma, akademik literatüre
.zgün bir katkı sunarken, halk sağlığı ve balıkçılık sekt.rüne yönelik stratejilere de yerel anlamda ışık tutacaktır.
Araştırma bulguları, bilimsel dergilerde yayınlanacak makaleler ve konferans bildirileri ile yaygınlaştırılacaktır.
Ayrıca, proje sürecinde lisans düzeyinde iki araştırmacının yetiştirilmesi ve bu araştırmadan elde edilen verilerle
yeni projelerin geliştirilmesi .ng.rülmektedir.
Bu proje, Türkiye’de balık tüketimini artırmaya yönelik bilinçlendirme çalışmalarına veri sağlayarak, sağlıklı
beslenme alışkanlıklarının yaygınlaşmasına katkıda bulunacaktır. Ayrıca, yerel balıkçılık sekt.rünün tüketici
davranışlarını daha iyi anlamasına ve buna uygun stratejiler geliştirmesine de yardımcı olacaktır