Tüketicilerin Omega-3 Bilinç Düzeyleri ve Balık Tüketim Alışkanlıklarının Sağlık Farkındalığı ile İlişkisi: Çanakkale Örneği


Zeybek R.(Yürütücü), Çakmak Y. K., Ayvaz Z.

TÜBİTAK Projesi, 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı, 2025 - 2026

  • Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
  • Destek Programı: 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı
  • Başlama Tarihi: Nisan 2025
  • Bitiş Tarihi: Nisan 2026

Proje Özeti

Omega-3 yağ asitleri, insan sağlığı üzerinde önemli faydaları olan temel besin maddeleridir. Kalp ve damar

hastalıklarının önlenmesi, beyin gelişimi ve bağışıklık sisteminin gü.lendirilmesi gibi birçok alanda kritik rol oynar.

Balık, omega-3’ün en önemli doğal kaynaklarından biridir. Ancak, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2020

verilerine göre, Türkiye’de kişi başına yıllık balık tüketimi 6.22 kg ile dünya ortalamasının oldukça altındadır. Bu

düşük tüketim, halk sağlığını olumsuz etkileyebilecek bir faktör olarak değerlendirilmektedir. Bu durum, bireylerin

omega-3 bilinç düzeyleri ve sağlık farkındalıkları ile ilişkilendirilerek, tüketim alışkanlıklarını anlamak ve

iyileştirmek için bir fırsat sunmaktadır.

Bu proje, tüketicilerin omega-3 bilinç düzeyleri, balık tüketim alışkanlıkları ve sağlık farkındalıkları arasındaki

ilişkiyi analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırma Çanakkale ilinde yaşayan 18 yaş ve üzeri 500 bireyden

toplanacak anket verilerine dayalı olarak gerçekleştirilecektir. Anket, demografik bilgiler, omega-3 farkındalığı,

balık tüketim alışkanlıkları ve sağlık farkındalığı olmak üzere dört ana b.lümden oluşacaktır. Veriler SPSS

yazılımı kullanılarak analiz edilecektir. Frekans analizi, ki-kare testi, bağımsız örneklem t-testi, korelasyon ve

regresyon analizleri gibi istatistiksel yöntemler uygulanarak hipotezler test edilecektir.

Proje kapsamında beş temel hipotez ele alınacaktır: (1) Omega-3 hakkında bilgi sahibi olan bireylerin balık

tüketim sıklığı daha yüksektir. (2) Omega-3 takviyesi kullanan bireylerin sağlık farkındalığı düzeyi daha yüksektir.

(3) Haftalık balık tüketim sıklığı ile bireylerin genel sağlık durumu arasında pozitif bir ilişki vardır. (4) Sağlık

farkındalığı yüksek bireyler, omega-3’ün sağlık üzerindeki faydaları hakkında daha fazla bilgiye sahiptir. (5)

Sağlık farkındalığı yüksek bireyler, sağlıklı yaşamla ilgili bilgileri daha fazla kaynaktan elde etmektedir.

Araştırmadan elde edilecek sonuçların, bireylerin omega-3 farkındalığını ve balık tüketim alışkanlıklarını

artırmaya yönelik politikaların geliştirilmesine katkı sağlaması beklenmektedir. Çalışma, akademik literatüre

.zgün bir katkı sunarken, halk sağlığı ve balıkçılık sekt.rüne yönelik stratejilere de yerel anlamda ışık tutacaktır.

Araştırma bulguları, bilimsel dergilerde yayınlanacak makaleler ve konferans bildirileri ile yaygınlaştırılacaktır.

Ayrıca, proje sürecinde lisans düzeyinde iki araştırmacının yetiştirilmesi ve bu araştırmadan elde edilen verilerle

yeni projelerin geliştirilmesi .ng.rülmektedir.

Bu proje, Türkiye’de balık tüketimini artırmaya yönelik bilinçlendirme çalışmalarına veri sağlayarak, sağlıklı

beslenme alışkanlıklarının yaygınlaşmasına katkıda bulunacaktır. Ayrıca, yerel balıkçılık sekt.rünün tüketici

davranışlarını daha iyi anlamasına ve buna uygun stratejiler geliştirmesine de yardımcı olacaktır