Yeni bir Baklofen Analoğu olan ABF1CDnin Alkol Yoksunluğu Üzerine Etkilerinin Nükleus Accumbens ve Lokomotor Davranışlar Açısından İncelenmesi

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2025 - 2027

Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
Destek Programı: BAP Araştırma Projesi
Başlama Tarihi: Aralık 2025
Bitiş Tarihi: Haziran 2027

Proje Özeti

Alkol yoksunluğu, uzun süreli ve yoğun alkol kullanımının aniden bırakılması ya da ciddi şekilde azaltılması sonucunda ortaya çıkan fizyolojik ve psikolojik belirtiler bütünüdür. Alkol bağımlılığı, beynin nörotransmitter dengesi üzerinde kalıcı değişikliklere yol açtığı için, alkol alımı durduğunda merkezi sinir sistemi aşırı uyarılmış bir duruma geçer. Bu süreçte titreme, terleme, huzursuzluk, anksiyete, uyku bozuklukları ve hatta şiddetli vakalarda nöbetler ve deliryum tremens gibi hayatı tehdit eden komplikasyonlar gelişebilir. Dolayısıyla alkol yoksunluğu sendromu, bağımlılıkla mücadelede en kritik ve dikkatle yönetilmesi gereken aşamalardan biridir. Yoksunluk sendromunun tedavisinde klinikte yaygın olarak kullanılan GABA-B reseptör agonistlerinden bir tanesi de Baklofendir. Baklofen yoksunluk tedavisi için umut vadedici etkiler gösterse de uzun süreli kullanımı bağımlılık ve karaciğer üzerine olumsuz etkiler oluşturmaktadır. Bu nedenle karaciğer toksikasyonu göstermeyen uzun süreli kullanımı mümkün olan yeni ajanların geliştirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu kapsamda yapılan çalışmalardan bir tanesinde Keniche vd. (2022) Baklofen’in iki yeni analoğunu (ABF1-βCD/ABF2-βCD) ilk defa sentezlemişlerdir.
Keniche vd. (2022) daha sonra karakterize ettikleri bu ajanları sıçanlarda uygulamış ve lokomotor aktivite testleri ve hepatomarkerlar ölçülerek alkol bağımlılığını baklofen grubuna göre etkin bir şekilde ve hepatotoksisite oluşturmadan azalttığını göstermişlerdir. Etkileri incelenen bu iki baklofen analoglarından birisi olan ABF1-βCD’nın karaciğer toksisitesi oluşturmadan baklofene göre daha iyi bir etki gösterdiğini belirlemişlerdir. Bu çalışma ABF1-βCD ve alkol bağımlılığı üzerine etkileri konusunda literatürde yer alan ilk ve tek çalışma olup kısıtlı veriler içermektedir. Alkol bağımlığı ve yoksunluğu çalışmalarında en önemli hedef beyin bölgesi Nacc’dir. Alkol bağımlığı ve yoksunluğunu tedavi etmek amacı ile kullanılan Acamprosate, Naltrexone, topiramate gibi ajanların tamamının Nacc ve dopamin düzeyleri üzerine etkileri bilinmektedir. Bununla birlikte ABF1-βCD uygulamasının Nacc ve dopamin düzeyleri üzerine etkisinin gösteren bir çalışma bulunmamaktadır.
Bu amaçla projemizde alkol bağımlılığı oluşturulan sıçanlarda iki haftalık yoksunluk dönemi sonrası uygulanan ABF1-βCD nin yoksunluk semptomları üzerine etkilerinin lokomotor davranışlar ve Nacc nörobiyolojisi açısından incelenmesi amaçlanmıştır.