Akademik Veri Yönetim Sistemi
Kaya Terzi N., Kırkpınar A., Öztopuz R. Ö., Kurtuluş Ş. (Yürütücü)
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2025 - 2026
İnguinal herni, hidrosel ve inmemiş testis çocuklardaki en sık inguinal bölge patolojileridir. Etiyolojide, testisin skrotuma inişine rehberlik eden peritoneal uzantı prosesus vajinalisin (PV) sorumlu tutulmaktadır. PV’in açık kalmasıyla (patent processus vaginalis, PPV) inguinal herni ve hidrosel gelişir. PPV, düz kas hücrelerinin apoptozu, proliferasyonu ve ekstraselüler matriksin remodülasyonunu içeren bu karmaşık bir süreci yöneten genetik ve moleküler mekanizmalar tamamen aydınlatılamamıştır. PV yapısındaki düz kasın (SM) kontraktilite yeteneği obliterasyon sürecinin kilit bileşenidir. Düz kasın majör kontraktil proteini myozindir ve myozin ağır zincir izoformları (SM-MHC), gelişim evreleri ve patolojik durumlarda farklıdır. SM-MHC izoformları, alternatif eklemeyle MYH11 geninden hem karboksi (SM1,2) hem amino (SMA,B) bakımından farklı dört izoform olarak üretilir. Düz kasın fenotipini ve kasılma yeteneğini belirleyen bu izoformların ve MYH11 gen ekspresyonundaki farklılıklar PPV ve ilişkili patolojilere yol açabilir. Düz kasın fenotipik modülasyonu, çeşitli transkripsiyon faktörleri (CArG kutusu [CC(A/T)₆GG] olarak bilinen DNA dizisine bağlanan Serum Yanıt Faktörü-SRF) tarafından yönetilir. Myokardin-Myocd, düz kasta SRF'nin en güçlü kofaktörüdür. SRF/Myokardin, MYH11 de dahil düz kasın spesifik genlerinin ekspresyonunu aktive eden ve kontraktil fenotipin düzenleyicisi olarak bilinir. Ancak, Kruppelbenzeri faktör 4-KLF4, SRF/Myokardin kompleksini inhibasyonuyla düz kas proliferasyon ve diferansiyasyonunu destekleyen transkripsiyon faktörüdür, dolayısıyla PV'nin obliterasyonunda Myocd ve KLF4 arasındaki denge belirleyici olabilir. Son yıllarda, gen ekspresyonunun post-transkripsiyonel düzenleyicileri olan mikroRNA'ların (miRNA) hücre farklılaşması ve doku gelişimindeki rolleri araştırılmaktadır. miR-143/145 kümesi gibi bazı miRNA'ların SRF/Myocd yolunu düzenleyerek düz kas farklılaşmasındaki etkisi bilinmektedir, yine aynı gen kümesinden kodlanan miR-133a ise geri besleme mekanizmasıyla SRF'yi hedef alarak farklılaşmayı sınırlar ve proliferasyonu destekler. Diğer yandan, miR-21, apoptoz inhibitör aktivasyonuyla; miR-221/222 esi ise hücre döngüsü inhibitörlerini (p27/Kip1 gibi) baskılayarak düz kas proliferasyonunu sağlar. Düz kas fenotipinin düzenlenmesinde farklılaşmayı destekleyen (örn. miR-1, miR-145) ve proliferasyonu tetikleyen (örn. miR-21, miR-133a, miR-221) miRNA'ların ekspresyonundaki geğişiklikler PV yapısındaki düz kas matürasyonunu etkileyerek PPV ve ilişkili patolojilerin gelişmesinde rol oynayabilir. İnguinal herni, hidrosel ve inmemiş testis gelişiminde yer alan PPV'nin, düz kas fenotipini kontrol eden transkripsiyonel ve post-transkripsiyonel değişikliklerin ve dolayısıyla myozin ağır zincir izoform ekspresyonları farklı olduğu hipotezi kurulabilir.Bu doğrultuda projemizin amacı; inguinal herni, hidrosel ve inmemiş testis tanısı alan hastalardan elde edilecek processus vaginalis doku örneklerinde, düz kas kontraktil proteinleri olan MHC-SM1 ve MHC-SM2 bu proteinlerin ekspresyonunu düzenleyen kilit transkripsiyon faktörleri Myokardin, SRF ve KLF4'ün ve bu genlerle ilişkili olabilecek potansiyel mikroRNA'ların ekspresyon düzeylerini araştırarak patogenezindeki rolünü aydınlatmaktır.