Mercimekte Kışa Dayanıklılığı Kontrol Eden Genlerin Haritalanması ve Dayanıklılıkla İlgili Moleküler Markırların Belirlenmesi


Creative Commons License

Kahriman A.(Yürütücü), Tek A. L., Bucak Hacıkamiloğlu B.

TÜBİTAK Projesi, 1001 - Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı, 2006 - 2009

  • Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
  • Destek Programı: 1001 - Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı
  • Başlama Tarihi: Ocak 2006
  • Bitiş Tarihi: Şubat 2009
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Proje Özeti

Mercimek nohuttan sonra ülkemizde en çok ekilen yemeklik tane baklagil bitkisidir. Bu projeyle, mercimek genom haritası oluşturulması, kışa dayanıklılığı kontrol eden genlerin mercimek genomunda haritalanması ve kışa dayanıklılıkla ilişki gösteren moleküler markırların belirlenerek markıra dayalı seleksiyon (MAS) çalışmalarında kullanılması olanakları amaçlanmıştır. Çalışmada Precoz/WA8649041 mercimek genotiplerinin melezlenmesinden elde edilen 93 rekombinant saf hat (RIL) kışa dayanıklılık için 3 lokasyonda şansa bağlı bloklar deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak 3 yıI değerlendirilmiştir. RIL hatlarına ait ortalama kışa dayanıklılık oranı Pullman lokasyonunda %27.66, 1997-98 sezonu Haymana lokasyonunda % 72.68 ve 1998-99 sezonu Haymana lokasyonunda % 92.15 olmuştur. Mercimek genetik bağlantı haritası 149 markır (59 RAPD, 57 AFLP ve 18 ISSR, 13 SSR ve 2 morfolojik) ve 11 bağlantı grubundan oluşmuştur. Genetik harita toplam uzunluğu 1340.0 cM olup, iki markır arası ortalama uzaklık 8.99 cM'dir. Kışa dayanıklılık için yapılan QTL analizleri sonucu toplam 8 QTL belirlenmiştir. 09 QTL (QTL1, QTL2 ve QTL3) baglant1 grubu 2'de 3 QTL (QTL4, QTL5 ve QTL6) bağlantı grubu 4'de, 1 QTL (QTL7) bağlantı grubu 7'de ve 1 QTL (QTL8) bağlantı grubu 10'da belirlenmiştir. Lokasyonlara göre, Haymana lokasyonu 1997-98 sezonu i9in 4 QTL, Pullman lokasyonunda 5 QTL ve Haymana lokasyonunda 1999-00 sezonu için 6 QTL belirlenmiştir. Kışa dayanıklılık için MAS çalışmalarında kullanılma ihtimali olabilecek aday markırlar olarak: U715_1, CS54_3 ve N19a QTL1 için; D07 ve ABOS QTL2 için; CS31_3 ve AB14b QTL3 için; B01a markırı QTL 4 için, UBC840_3, UBC807_3, UBC807_12 QTL5 için, UBC807_11 QTL6 için; B10b mark1n QTL7 için ve UBC840_2 mark1r1 QTLS için belirlenmiştir.