Aktif Vatandaşlık Bağlamında Öğretmen Adaylarının Politik Okuryazarlık Düzeylerinin İncelenmesi


Yazgan A. D.(Yürütücü), Kartal O. Y.

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2025 - 2026

  • Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
  • Destek Programı: BAP Araştırma Projesi
  • Başlama Tarihi: Mart 2025
  • Bitiş Tarihi: Mart 2026

Proje Özeti

Demokratik rejimlerin sağlıklı bir şekilde işleyebilmesi, demokrasi düşüncesini aile yaşantısıyla başlayarak edinebilmiş, nitelikli okullar ve eğitim aracılığıyla sürdürebilmiş vatandaşlık ülküsü ve bilinci yüksek bireylerle sağlanabilir. Bu süreçte aile, okul, öğretim programları, sivil toplum kuruluşları ve medyanın yanında en etkili aktörlerin, iyi yetişmiş, nitelikli öğretmenler olduğu söylenebilir. Bu açıdan özellikle öğretmen yetiştirme boyutu açısından, öğretmen adaylarının aktif/etkin yurttaşlar olmaları ve sahip oldukları bu özellikleri/yeterlilikleri gelecekteki öğrencilerine aktarabilmeleri, yaşamsal bir ihtiyaç olarak belirmektedir.
Araştırmanın kapsamında, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Fakültesi, 1. ve 4. sınıflarında öğrenim gören öğretmen adayları (Özel Eğitim ve B.Ö.T.E. bölümleri hariç) yer almaktadır. Bu kapsamda yer alan öğretmen adaylarının politik okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi ve bu düzeylerle ilişkili değişkenlerin incelenmesi sonucu ulaşılacak bulgulardan hareketle ve uluslararası nitelikte yayınlar aracılığıyla konunun önemine dikkat çekilerek, hizmet öncesi boyutuyla öğretmen eğitimine katkı sunacağı düşünülen somut öneriler ortaya konulacaktır.
Bu araştırma nicel araştırma yöntemlerinden olan ex-post facto (nedensel karşılaştırma) ve nitel araştırma yöntemlerinden biri olan durum çalışmasını içeren karma bir araştırmadır. Araştırmada açımlayıcı sıralı karma yöntem deseni kullanılacaktır. Nedensel karşılaştırma araştırması, koşullara ve katılımcılara herhangi bir müdahalede bulunmadan var olan veya var olan herhangi bir durum veya olayın nedenlerini, bunu etkileyen değişkenleri veya etkinin olası sonuçlarını belirlemeyi amaçlar. Araştırmanın nitel boyutunda durum çalışması gerçekleştirilecektir. Nitel yöntemler bir süreç ya da deneyim ayrıntılı bir şekilde ele alındığında ya da konunun kendine özgü özellikleri belirlenmek istendiğinde tercih edilir. Nitel durum çalışmalarının en önemli özelliği ise, bir durumun derinlik odaklı araştırılarak o duruma ilişkin sonuçların ortaya koyulmasıdır.
Araştırma çerçevesinde, öğretmen adaylarının aktif/etkin vatandaşlık bağlamında politik okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi ve öğretmen eğitimi açısından geliştirilmesi faydalı olacak yeni uygulama ve bakış açıları ilgili bilimsel literatüre kazandırmak hedeflenmektedir. Bu anlamda, yurtiçinde yapılmış araştırmalardan bağlam ve konuya ilişkin yapılacak tespit, yorum, ve önerileri boyutlarıyla ayrışacağı ve özgün değerinin yüksek olacağı düşünülmektedir.