Hypericum perforatumun model organizma Galleria mellonella hemolenf antioksidan enzim aktivitesi üzerine etkileri.
Kaya S. (Yürütücü)
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Diğer, 2024 - 2025
- Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
- Destek Programı: BAP Diğer
- Başlama Tarihi: Temmuz 2024
- Bitiş Tarihi: Temmuz 2025
Proje Özeti
Bu çalışmada, sarı kantaron (Hypericum perforatum) ekstraktının farklı dozlarının model organizma Galleria mellonella larvalarının hemolenfinde toplam protein düzeyi ile antioksidan savunma sisteminin temel bileşenleri olan süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT) aktiviteleri ve lipid peroksidasyonunun bir göstergesi olan malondialdehit (MDA) düzeyleri üzerindeki etkileri araştırılmıştır. G. mellonella, bağışıklık yanıtlarının incelenmesinde memeli modellerle karşılaştırılabilir sonuçlar sunması ve 3R (Replacement, Reduction, Refinement) ilkeleriyle uyumlu olması nedeniyle tercih edilmiştir. Larvalara farklı dozlarda H. perforatum ekstraktı uygulanmış ve 24 saat sonra hemolenf örnekleri alınarak biyokimyasal analizler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlar, uygulanan dozlara bağlı olarak özellikle orta dozda (HP-2) toplam protein düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir azalma meydana geldiğini, buna karşın SOD ve CAT aktiviteleri ile MDA düzeylerinde kontrol grubuna kıyasla anlamlı bir değişim oluşmadığını göstermiştir. Bu bulgular, H. perforatum ekstraktının G. mellonella’da protein metabolizması ve bağışıklıkla ilişkili süreçleri doz-bağımlı biçimde modüle edebildiğini, ancak kısa vadede oksidatif stres yanıtını belirgin şekilde tetiklemediğini ortaya koymaktadır. Antioksidan enzim aktivitelerinin ve lipid peroksidasyon düzeylerinin sabit kalması, bitkisel kökenli antioksidan bileşiklerin yüksek in vitro antioksidan kapasiteye sahip olmalarına rağmen, bu etkinin her zaman hayvan modellerinde enzimatik antioksidan savunma sistemine doğrudan yansımayabileceğini düşündürmektedir. Sonuç olarak, bu çalışma H. perforatum’un G. mellonella’da oksidatif dengeyi bozmaksızın immün-metabolik yanıtları modüle edebildiğini göstermekte ve bitkisel ekstraktların biyolojik etkilerinin model organizma ve hedef yolaklar açısından çok boyutlu değerlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.