Beyazıt F., Uzun M. (Yürütücü), Aykora D., Akyürek M., Aydeğer C., Karahan S., et al.
TÜBİTAK - AB COST Projesi , 2025 - 2027
Konunun Önemi ve Projenin Amacı: Kronik Aşil tendon rüptürlerinde kopan iki tendon ucu arasında iki ucun karşılıklı
dikilmesine imkan vermeyecek düzeyde bir mesafe bulunuyorsa rüptüre alanının greft (otogreft, ksenogreft, allograft
veya sentetik greft) yolu ile tamiri gerekir. Ancak bu uygulamalar her zaman başarılı sonuçlar vermez. Böyle
durumlarda sentetik tendon greftleri kullanılması gündeme gelmiştir. Bununla birlikte günümüzde greftlerin yerini
alabilecek düzeyde etkinlik gösterebilen sentetik greftler henüz geliştirilmemiştir. Projemiz ile 3B biyoyazılım yöntemi
kullanılarak polilaktik asit-ko-glikolik aist (PLGA) yapısında Amniyon zarı ektraktı (AZE) ve CuSO4 içeren bir skafold
geliştirilmesi, in vitro ortamda ve sıçanlarda oluşturulacak deneysel Aşil tendon ruptürünün tedavisinde sentetik bir greft
olarak kullanım potansiyelinin araştırılması amaçlanmıştır.
Materyal ve Yöntem: Projemizde ilk olarak gebe kadınlardan Amniyon zar örnekleri alınacak ve freeze dry yöntemi
kullanılarak AZE elde edilecektir. Daha sonra 3B biyoyazılım yöntemi ile PLGA yapısında AZE ve CuSO4 içeren skafold
üretilecek, morfoloik ve kimyasal karakterizasyonu (SEM, FTIR, XRD), mekanik (çekme testi) ve termal dayanıklılık
(DSC) analizleri yapılacaktır. Üreteceğimiz skafoldların (PLGA, PLGA+AZE, PLGA+CuSO4, ve PLGA/AZE/CuSO4) ilk
olarak in vitro primer tenosit hücre kültürü elde edilecek ve tenomodulin immunofloresan analizi ile primer tenositlerin
saflığı belirlenecektir. Dah sonra primer hücre kültürü ortamında sitotoksisite (MTT) testleri yapılacak, hücre
proliferasyonu ve adezyon yeteneği araştırılacaktır. In vivo deneyler için 4x5 mm boyutlarında üretilecek skafoldlar
deneysel Aşil tendonu rüptürü oluşturulan sıçanlara greft olarak uygulanacaktır. Projemizde 6 gruba ayrılan (Kontrol,
SHAM, PLGA, PLGA+AZE, PLGA+CuSO4, ve PLGA/AZE/CuSO4, her bir grup için n=18+9) 162 adet Wistar albino
erkek sıçan kullanılacaktır. Rüptür modeli sıçanların Aşil tendonlarının calcaneus yapışma yerinin 2-4 mm yakınından 5
mm tam kat kesilmesi ile oluşturulacak, skafoldlar Modifiye Kessler dikişi ile rüptür alanlarına dikilecektir. SHAM
grubunda rüptür alanına herhangi bir uygulama yapılamayacaktır. Aşil Fonksiyon İndeksini belirlemek için tüm
gruplardaki sıçanlara 0.,3., 7., 14., 21., 42., 56., ve 84. günlerde foot-print testi uygulanacaktır. Çalışmanın 21., 42., ve
84. günlerde her gruptan 9 adet sıçan sakrifiye edilecek tam ve uuv eksenine çapraz olacak şekilde Aşil tendon dokuları
alınacaktır. Her gruptaki 3 sıçandan elde edilen tam Aşil tendon dokuları biyomekanik analizler için kullanılacaktır.
Geriye kalan 6 sıçandan elde edilen Aşil tendon dokuları uzuv eksenine çapraz olarak eksize edilecek ve ikiye
bölünerek; bir kısmı histopatolojik, immünohistokimyasal analizler için; diğer kısmı Western blot analizi için
kullanılacaktır. Histopatolojik analizler için Hematoksilen-Eozin, Masson Trikrom ve Alcian Blue boyamaları yapılacaktır.
İmmünohistokimya analizi için EGF, TGFβ, kollagen Tip I, kollagen Tip III, tenascin C ve skleraksis aktivitelerinin
belirlenecektir. Western blot analizinde tenascin C ve scleraxis genlerinin protein miktarı belirlenecektir.
Sonuçlar ve Tartışma:Üretilen skafoldun in vitro ortamda hücre proliferasyonu ve hücre adezyonu etkileri ortaya
konulacaktır. Ayrıca skafoldun yeni tendon oluşturma potanisyeli deneysel sıçan tendon ruptür modelinde
belirlenecektir. Böylelikle AZE ve CuSO 4 ’ın yalnız başına uygulamalarının tendon rejenerasyonu üzere etkileri in vitro ve
in vivo çalışmalarla sinerjetik bir etki oluşturup oluşturmadığı ortaya konulacaktır. Ayrıca AZE ve CuSO 4 ’ın birlikte
kullanılması durumunda belirlenecektir. Sonuçlar literatürde ilk kez geliştirelecek olan skafoldun deneysel tendon
rupture modelinde kullanım potansiyeli olup olmadığını ilk kez ortaya çıkaracaktır. Olumlu veya ümid vadedici sonuçlar
elde edilmesi skafoldun insanlarda kullanım potansiyelini ortaya koyacaktır.
Proje önerimiz “CA22170 Tendon Regeneration Network (TENET)” Cost aksiyonu kapsamına uygundur.