İNŞAAT SEKTÖRÜNDE İŞ KAZALARININ GENEL SEBEPLERİ ve ÖNLENMESİNE YÖNELİK BİR ÇALIŞMA: ÇANAKKALE İLİ ÖRNEĞİ

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Ramazan Cüneyt Erenoğlu

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

İnşaata dair tüm faaliyetleri ve sistemleri içeren inşaat sektörü, içinde barındırdığı kendine özgü çalışma şartları dolayısıyla ülkemizde ve dünyada iş kazalarının, iş kazalarına bağlı sakatlıkların ve ölümlerin yüksek oranda karşılaşıldığı bir sektördür. Kaza sayılarındaki yüksek oranlar iş güvenliği açısından inşaat sektörünü incelemeyi zorunlu hale getirmiştir.

Bu tez çalışmasında inşaat sektöründe meydana gelen iş kazalarını ve iş kazalarının nedenlerini tespit etmek ve en çok iş kazası yaşanan sektörlerden biri olan inşaat sektöründe alınabilecek tedbirlere yönelik öneriler getirmek amaçlanmıştır. Tarama (survey) yöntemi ile yürütülen bu çalışmada veriler anket aracılığı ile toplanmıştır. Anketler Çanakkale il merkezinde yapım aşamasındaki şantiyelerde çalışan 250 kişiye yüz yüze uygulanmıştır. Anket çalışması sonucu ulaşılan veriler, SPSS paket programı yardımı ile analiz edilerek değerlendirilmiştir. Verilere, sıklık analizleri, çapraz tablolar, t testi, ANOVA testi uygulanmış ve elde edilen sonuçlar, tablolar ve grafikler aracılığıyla sunulmuştur. Araştırma sonucuna göre en çok karşılaşılan iş kazası uzuv kaptırma, sıkıştırma ikinci sırada ise yüksekten düşme olmuştur, kazalarının başlıca nedenlerinde ilk sırada dikkat eksikliği, ikinci sırada tedbirsiz davranışlar, üçüncü sırada ise tecrübe eksikliği olduğu tespit edilmiştir. Mesai bitiminin sonlarına doğru olan zaman diliminde ağır yaralanma ve sakat kalma ile sonuçlanan kazalarda bariz sayıda fazlalıklar olduğu dikkat çekmiştir. Çalışma örnekleminde az sayıda karşılaşılmasına rağmen göçük altında kalma tipindeki kaza türünde ölüm oranının en fazla olduğu, ikinci sırada ise yüksekten düşme tipindeki kazalar olduğu tespit edilmiştir. İş güvenliği eğitimlerinin, çalışanlarda iş güvenliği bilincini artırdığı ve kazaları azaltmada etkili olduğu sonucuna varılmıştır. İnşaat sektöründeki zor çalışma koşullarına rağmen kanunların ve bilimin ışığında gerekli tedbirler alınarak, kazaların en aza indirilebileceği belirlenmiştir.