Nuzi Seramiği: Kökeni, Yayılım Alanları ve Kronolojisi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen Fakültesi, Arkeoloji, Türkiye
Tez Danışmanı: Turan Takaoğlu
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
ÖZET
Nuzi
Seramiği: Kökeni, Yayılım Alanları ve Kronolojisi
Bu
doktora tezi “Nuzi Seramiği” olarak adlandırılan koyu zemin üzerine açık boyama yöntemi ile oluşturulan bezeme içeriği ile
tanımlanan çark yapımı bir Geç Bronz Çağ seramik geleneğinin kökeni, yayılım alanları ve kronoloji
sorunlarını incelemeyi amaçlar. Nuzi seramiği sistematik olarak arkeolojik
kazılarda ilk kez Nuzi (Yorgan Tepe) yerleşiminde gerçekleştirilen sistemli
kazılarda ortaya çıkarılan Nuzi seramiği, ilk buluntu yerine göre isimlendirilmiştir.
Bu bağlamda bu doktora tez çalışması arkeolojik kazılar sırasında tabakalarda
ele geçmiş Nuzi seramiği ile ilgili şimdiye kadar bütüncül olarak yapılmış ilk
sistematik çalışmayı temsil eder. Bu doktora tez çalışmasında bu yüzden Nuzi
seramiğinin detaylı bir katalog çalışması yapılmıştır. Bu kapsamda kazı ve müze
koleksiyonlarında yer alan 1000 üzerinde Nuzi seramiği ve bunlarla ilgili
eserler incelenmiştir. Seramikler sayı, form, mal grubu, bezeme üslupları ve
üretim teknolojisi ölçütlerinde değerlendirilerek kronolojik çerçevede
seramiğin ilk ortaya çıkışından arkeolojik kayıtlardan kayboluşuna kadar olan
gelişim sürecinin anlaşılması hedeflenmiştir. Nuzi seramiği, MÖ. 16. yüzyılın
başlarında Kuzey Mezopotamya’da Hurri-Mitanni kültürünün bir parçası olarak
ortaya çıkmıştır. Nuzi Seramiği’nin en erken örnekleri, Habur Havzası
yerleşimlerinde ele geçmiştir. Kültürel ilişkiler bağlamında, Kuzey Mezopotamya
Orta Tunç Çağı boyalı seramiği olan Habur ile Nuzi seramiği arasında önemli
benzerlikler dikkati çekmektedir. Ayrıca boya bezeme bakımından Nuzi seramiği
ile Minos dünyasınn Kamares seramiği ile güçlü benzerlikler de dikkat
çekmektedir. Buna ek olarak, Nuzi seramiği boya bezemeleri ile dönemin duvar
boyamaları arasında paralellikler bulunmaktadır. Sonuç olarak bu doktora tez
çalışmasında Nuzi seramiğinin form ve boya bezeme kompozisyonlarının
oluşmasında çok farklı kültürlerin katkıda bulunduğu önerilmektedir.