Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Tarih Anabilimdalı, Türkiye
Tez Danışmanı: Aşkın Koyuncu
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Temettuat defterleri, Osmanlı Devleti?nin XIX. yüzyıl ortalarında sosyo-ekonomik durumu hakkında önemli bilgiler içermektedir. Bu defterler Tanzimat Fermanı yenilikleri ile birlikte kişilerin kazançları ölçüsünde vergi alınarak, vergi adaletinin sağlanması düşüncesiyle, ilk defa 1840 yılında kaydedilmeye başlanmıştır. İltizam sistemi kaldırılarak mültezim ve voyvoda gibi tahsildarların tasfiye edilmesiyle, vergi dağıtmak ve toplamakla görevlendirilen muhassıllar, bu defterlerden sorumlu birinci kişiler olarak tayin edilmişlerdir. Fakat uygulamalarıyla eski tahsildarları aratmayan muhassılların görevlerine kısa bir süre sonra son verilmiş ve defterlerin kaydedilmesi işi de bırakılmıştır. Fakat 1844 yılına gelindiğinde tekrar temettuat defterleri tutulmaya başlanmıştır. Bu sefer defterler imam, muhtar gibi yerel idareciler tarafından kaydedilmiş ve kaza müdürleri, kaymakamlar, sancaklara atanan defterdarlar, meclisler ve valiler tarafından kontrol edilmeye çalışılmıştır. Temettuat defterleri, Tanzimat döneminde Osmanlı şehirlerinin sosyal ve ekonomik durumunu ortaya koymak adına büyük bir öneme sahiptir. Defterlerden, ilgili şehir veya kazanın demografisi, mesleki yapısı, tarım ve hayvancılık faaliyetleri, senelik gelirleri ve ödedikleri vergileri gibi pek çok bilgi elde etmek mümkündür. Bu çalışmada, öncelikli olarak 1840 ve 1844-45 temettuat sayımlarının kimler tarafından yürütüldüğü, karşılaşılan problemler ve sayımların sistematiği hakkında bilgi verilmeye çalışılmıştır. Bununla birlikte, 1840 ve 1844-45 yıllarına ait temettuat defterlerine göre Biga Sancağı?nın idari merkezi olan Biga Kazası?nın sosyal ve ekonomik yapısı incelenmiştir.