The EU's Differentiated Democracy Promotion Policies in Ukraine and Georgia: The Effects of Russia as an Illiberal Regional Power
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uluslararası İlişkiler, Türkiye
Tez Danışmanı: Bayram Sinkaya
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: İngilizce
Desteklendiği Program: Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP)
Özet:
Soğuk Savaş'ın sona ermesiyle birlikte, Avrupa Birliği, yalnızca üçüncü taraflarla yapılan anlaşmalarda demokrasi maddelerini ekleyerek değil, aynı zamanda demokrasi, insana hakları ve hukukun üstünlüğü gibi Avrupa değerlerini teşvik etmek için büyük miktarlarda fon ayırarak, dünya çapında demokrasiyi teşvik etmenin öncü rolünü kendisine atfetmiştir. Zaman içinde, AB'nin derinleşme ve genişleme süreçleriyle şekillenen kurumsal dönüşümü ve değişen uluslararası konjonktür, AB demokrasi teşviki politikalarının dönüşümünü zorunlu kılmıştır. 2000'lerin ortalarına gelindiğinde, yukarıda bahsedilen bu Avrupa değerlerini teşvik etmek için sadece normatif idealler değil, aynı zamanda jeostratejik ve güvenlik hususları da AB demokrasisini geliştirme politikalarına dahil edildi. Bu yeni çerçeve içinde AB, farklı ülkelere yönelik kendi iç koşullarına bağlı olarak "kişiye özel" demokrasi teşviki politikalarını uygulamaya başlayacağını ilan etti. Ancak ampirik veriler, AB'nin benzer iç koşullara sahip ülkelere yönelik farklı demokrasi teşviki politikaları uyguladığını ortaya koymuştur. Bu nedenle, bu tez şu soruyu yanıtlamaya çalışmaktadır: Hedef ülkeler arasında AB demokrasi teşviki politikalarının özündeki farklılığın belirleyicileri nelerdir? Buna cevap vermek için bu tez, Wetzel ve Orbie'nin "yerleşik liberal demokrasi modelini" analitik bir çerçeve olarak kullanmaktadır. Fakat, Wetzel ve Orbie tarafından önerilen belirleyici faktörlerden farklı olarak, bu tez, AB demokrasi teşviki politikalarının özünü şekillendiren yeni bir değişken eklemektedir: liberal olmayan bölgesel güç. Liberal olmayan bölgesel gücün etkisini araştırmak için, AB'nin demokrasi teşviki politikalarının özünün doğrudan veya dolaylı olarak Rusya tarafından şekillendirilebileceği varsayımına dayanarak, bu tez, Rusya'nın belli bir nüfuza sahip olduğu Ukrayna ve Gürcistan'a yönelik AB'nin farklılaşan demokrasi teşviki politikalarını incelemeyi amaçlamaktadır. AB resmi belgelerinin, politika çerçevelerinin, raporlarının içerik analizinin yanı sıra demokrasi teşviki literatüründeki ilgili çalışmaları da dahil ederek, bu tez, Rusya'nın liberal olmayan bölgesel bir güç olarak Ukrayna/Gürcistan üzerindeki nüfuzunun önemli ölçüde değiştiği kritik dönüm noktalarında, AB'nin Ukrayna ve Gürcistan'a yönelik demokrasi teşviki politikalarının değiştiği sonucuna varmaktadır. Bu çalışma, bölgesel güçlerin AB demokrasi teşviki politikaları üzerindeki etkisine ilişkin alandaki mevcut bilgilere önemli bir katkı sağlamaktadır.