Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Saime Erol
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Amaç: Bisiklet kazaları, ölümlü trafik kazaları içerisinde ilk beşte yer almakta ve kazalar çoğunlukla sürücü kusurları nedenleri ile gerçekleşmektedir. Bu nedenle güvenli bisiklet kullanma konusu çeşitli açılardan ele alınarak, güvenli bisiklet kullanma davranışları kazandırılmalıdır. Bu amaçla araştırma, adölesanlarda transteoretı̇k model temellı̇ sağlığı gelı̇ştı̇rme programının güvenlı̇ bı̇sı̇klet kullanma davranışına etkı̇sı̇ni değerlendirmek için yapıldı. Gereç ve yöntem: Araştırma iki aşamada gerçekleştirildi. Birinci aşaması metodolojik yöntem ile ikinci aşaması ise deneysel yöntem ile gerçekleştirildi. Örneklemi 316 adölesan (n = 156 deney, n = 160 kontrol) oluşturdu. İki ayrı ortaokul deney ve kontrol grubu olarak kura ile belirlendikten sonra; beşinci, altıncı ve yedinci sınıflardan üçer şube randomize gruplara atandı. Gerekli tüm izinler alındıktan sonra deney grubuna Transteoretik Model temelli Güvenli bisiklet kullanma Sağlığı Geliştirme programı uygulandı. Kişisel bilgi formu, değişim aşaması sorusu, Transteoretik Model temelli Güvenli bisiklet kullanma ölçekleri kullanılarak veriler toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde, sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, t testi ve tek yönlü varyans analizi kullanıldı. Bulgular: Girişim sonrasında güvenli bisiklet kullanmanın bilişsel ve davranışsal değişim süreçleri, karar almada yarar algısı ve öz-etkililik ölçek puanlarının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde arttığı ve deney ve kontrol grupları arasında fark oluştuğu (p<0,05); ancak zarar algısı ölçek puanları arasında anlamlı düzeyde fark oluşmadığı bulundu (p>0,05). Sonuç: Programın adölesanların güvenli bisiklet kullanmadaki bilgilerini arttırdığı, konu ile ilgili istenen davranışları kazandırdığı, yeterlilik sağladığı ve motivasyonlarını geliştirdiği belirlenmiştir. Anahtar Sözcükler: Bisiklet, ölçek, adölesan, Transteoretik model, hemşire