Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Mirza Tokpunar
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Desteklendiği Program: Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP)
Özet:
| Vahyi tebliğ eden, açıklayıp uygulayan Hz. Peygamber, İslâm dinini bütün yönleriyle Müslümanlara öğretmiştir. Muhaddisler de sünneti doğru bir şekilde tespit etmek için azamî gayret sarf etmişlerdir. Sünnetin önemli bölümlerinden biri de "hasâis"tir. Hz. Peygamber'e has farzlar, haramlar, mubahlar ve faziletler anlamında olan "hasâis", bunların Müslümanlar için ayniyle bağlayıcılığının bulunmadığını ve örnek alınmasının gerekmediğini ifade eder. Bu nedenle Allah Teala'nın Müslüman ümmetten ve önceki peygamberlerden farklı olarak Son Peygamber'ine has kıldığı bazı hükümler, ona verdiği üstünlükler ve bahşettiği imtiyazların sadece kendisine özel olduğunun bilinmesi zaruridir. Aksi halde bir konudaki hasâisin bilinmemesi Hz. Peygamber'in dolayısıyla dinin yanlış anlaşılmasına sebep olacaktır. Bu sebeple bir konunun hasâisden olup olmadığının doğru tespiti son derece önemlidir. Araştırmanın girişinde hasâis ve ilgili kavramlar ele alınmış, konunun anlam çerçevesi belirlenmiştir. Literatür ve muhtevanın ele alındığı birinci bölümde tefsir, hadis ve fıkıh gibi İslâmi ilimler içerisinde hasâis içerik olarak değerlendirilmiştir. Ardından hasâis konularına daha fazla yer veren eserler ele alınarak muhtevanın gelişimi takip edilmiştir. Bu bölüm altında son olarak müstakil hasâis eserleri tanıtılmış ve bunların en meşhurlarından dört tanesi muhteva ve sistem açısından analiz edilmiştir. Hadis Eserlerinde Hasâis başlıklı ikinci bölüm ise bilhassa sahih hasâisin tespiti açısından önem arz etmektedir. Hadis kaynaklarındaki hasâisin tespitinde öncelikle bizzat rivayetlerde hasâis olduğu belirtilen konular ele alınmış ve bunların sened tenkidi yapılarak sahih hasâisin tespiti amaçlanmıştır. Yine bu bölüm altında, rivayetlerde açıkça ifade edilmediği halde âlimler tarafından hasâis olduğu ileri sürülen konular da tespit edilmiştir. Bütün bunların değerlendirilmesi ile çalışma sonlandırılmıştır. |