Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Prof.Dr. Ahmet Bulut
Tezin Onay Tarihi: 1999
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
XX. Asrın ortalarında Arap dünyasına bakıldığında, edebiyat
alanına direk ya da dolaylı olarak yabancı akımların hakim olduğu
görülmektedir. Bu nedenle İslâmî edebiyat düşüncesi ilk defa
gündeme geldiğinde edebiyat çevrelerinde gereken yerini alamamasına
rağmen son zamanlarda araştırıcı, edebiyatçı ve teorisyenlerin
katkılarıyla edebiyat mahfilleri ve akademik ortamlarda büyük ilgi
görmüştür. Arap. dünyasında, Arap edebiyatındaki İslâmî edebiyat
alanında yapılan çalışmalar oldukça yüksek miktarda iken, ülkemizde
henüz teorik bir çalışma yapılmamıştır. Bu sebepten dolayı,
yüksek lisans tez konusu olarak seçilmiştir. Bu çalışma Giriş, I.
Bölüm, II. Bölüm, Sonuç ve Bibliyografya'dan oluşmaktadır. Giriş
kısmında, edebiyat akımlarının oluştuğu Batı kültür ortamı, bu
akımların başlıca özellikleri, edebiyat akımlarından etkilenme
sürecinde Arap dünyasının kültürel durumu, Batı edebiyat
akımlarının Arap edebiyatına etkisi, Batı edebiyatını tanıma ve
Avrupa Modernizminin Arap edebiyatı üzerindeki etkisinin gelişim
aşaması gibi tezin esasını kavramaya yönelik ön bilgiler verildi.
Birinci bölümün ilk yarısında sırayla "edebiyat", "İslâmî" ve
"İslâmî edebiyat" terimlerinin tanımları ve anlamları hakkında
bilgiler verildikten sonra, İslâmî edebiyat nazariyesine doğru,
İslâmî edebiyat nazariyesine kişisel gayretler ve İslâmî edebiyatla
ilgili toplu çalışmalara geçiş konulan işlenmiştir. İkinci
yarısında ise İslâmî edebiyat teriminin ret ve kabulüne dair
görüşler, İslâmî edebiyat ve Müslüman olmayan edebiyatçıların
çalışmaları değerlendirilme konusu yapılmıştır. İkinci bölümde
ise, İslâmî edebiyatta muhteva ve şekil konuları incelenmeye
çalışılmıştır. Buna göre, İslâm'da insan, kâinât ve hayat
olguları ışığı altında muhtevayı oluşturan temaların ele
alınış biçimine, şekil hakkındaki görüşlere ve İslâmî
edebiyatın şekil itibariyle nasıl olması gerektiği konularına yer
verilmiştir. Son olarak, çalışmanın özet bir değerlendirmesi
yapılmıştır.