Tez Türü: Sanatta Yeterlik
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Gül Sarıdikmen
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Yapay zekâ (YZ) tabanlı görsel üretim araçlarının sanatsal
statüsü ve müellifliği, güncel sanat ve hukuk tartışmalarının merkezinde yer
almaktadır. Kapalı kodlu üretken sistemlerin şeffaflık eksikliği, YZ
çıktılarının hangi ölçütlerle 'sanat' olarak değerlendirileceği ve üretim
niyetinin nasıl doğrulanabileceği sorularını gündeme getirmektedir. Bu çalışma,
YZ ile üretilen görsellerin sanatsal değerlendirme süreçlerini, üretim
parametreleri ile metin tabanlı yönlendirmeler arasındaki etkileşim bağlamında
ele almaktadır. Araştırmada, araçlar arası değişkenliği en aza indirmek
amacıyla Midjourney v7 platformuna odaklanılmış; İstanbul temalı
ütopya-distopya sahneleri üzerinden istem mimarisi, parametre stratejileri ve
karakter/stil tutarlılığı konuları sistematik biçimde değerlendirilmiştir.
Metin üretimi ve analiz aşamalarında ChatGPT-4o ile GPT-5 Thinking modelleri
denetimli bir şekilde yardımcı araç olarak kullanılmış, diğer görsel üreten
araçlar (DALL·E vb.) karşılaştırmalı analize dâhil edilmeyip yalnızca belgeleme
amacıyla çalışmaya dahil edilmiştir. Türkiye'de Resim Ana Sanat Dalı'nda bu
kapsamda bir ilk olan bu sanatta yeterlik çalışması, Midjourney v7'ye özgü bir
istem kılavuzu ve yöntemsel çerçeve sunarak, sonraki araştırmalara hem teorik
hem de pratik düzeyde bir referans zemini oluşturmayı hedeflemektedir.