Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Mustafa Edremitlioğlu
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Çalışmada deneysel Romatoid Artrit (RA) modeli oluşturulan sıçanlarda, hastalık belirtileri klinik olarak gözlendikten sonra, bir statin olan rosuvastatinin uygulamasının romatoid artrit ilişkili sarkopeniye (romatoid sarkopeni) etkisi değerlendirilirmiştir. Çalışmada deneysel RA modeli olarak, adjuvanla uyarılan artrit (AIA) modeli seçilmiştir ve çalışma grupları: kontrol (K), AIA ve AIA-ROS olarak belirlenmiştir. AIA grubunda CFA (Complete Freud's Adjuvant) ile model uyarılmıştır. AIA-ROS grubuna model gelişip klinik belirtiler gözlendikten sonra, 40 mg/kg dozunda saf suda çözünen rosuvastatin gavaj yoluyla 28 gün boyunca uygulanırken diğer gruplara çözgen uygulaması yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Rosuvastatin, romatoid artrit, kas atrofisi, IGF-1/MyoD, MuRF-1/Atrogin-1, sarkopeni. Çalışma sonunda elde edilen plazma örneklerinin ALT, AST, CK, LDH, IGF-1, total kolesterol ve trigliserit seviyeleri oto analizatör ile ölçülmüştür. Gastroknemius iskelet kas dokusu inflamasyon, nekroz, fibröz doku ve yağ doku oluşumu bakımından; eklem dokusu hücresel infiltrasyon, pannus oluşumu ve kemik rezorpsiyonu parametreleri bakımından; karaciğer dokusu ise vakuolizasyon, inflamatuar hücre infiltrasyonu, piknotik hepatosit çekirdekleri ve sinüzoidal dilatasyon parametreleri bakımından histopatolojik olarak değerlendirilmiştir. İskelet kas dokusu ayrıca lif çapı bakımından da değerlendirilmiş ve MyoD, myogenin, IGF-1, artrogin-1 ve Murf-1 gen ekspresyonlarının qRT-PCR analiziyle belirlenmesinde kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre artritli hayvanlara rosuvastatin tedavisi uygulamasının, iskelet kasında inflamasyonu azalttığı, kas liflerinin bütünlüğünü koruduğu, fibrotik değişiklikler ile doku hasarını (nekroz ve hücresel artıklar) sınırladığı ve kas atrofi skorunu düşürdüğü belirlenmiştir. Özellikle artrittik sıçanlarda rosuvastatin tedavisinin MyoD, myogenin ve IGF-1 ekspresyonlarında belirgin artış meydana getirdiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, RA'lı sıçanlara uygulanan rosuvastatin tedavisinin artrit kaynaklı sarkopeni gelişimini sınırlandırdığı ve patolojik bulguları gerilettiği söylenebilir.