Değişen İklim Kuşağında Doğrusal Programlama Yaklaşımı İle Tarımsal Su Yönetimi


Arş. Gör. Dr. UMUT MUCAN

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarımsal Yapılar Ve Sulama, Türkiye

Tez Danışmanı: Murat Yıldırım

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: YÖK 100/2000 Programı

Özet:

Bu çalışmada, Çanakkale Biga Cihadiye Kaynarca göleti sulama sahasında yer alan tarımsal işletmeler için optimum bitki deseni belirlemeyi çalışılmıştır. Sulama sahasında yetiştirilen bitkilerin güvenilir yağış koşullarında mevsimlik su ihtiyacı CropWat 8.0 programında hesaplanmış ve sulama programları belirlenmiştir. Sulama sahasının büyüklüğü, yetiştiriciliği planlanan bitkilerin maksimum ve minimum alanları, birim alan için brüt kar miktarları göz önüne alınarak, Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) ortamında doğrusal programlama yöntemiyle optimum bitki deseni belirleyen bir yazılım geliştirilmiştir. Geliştirilen yazılım sayesinde çiftçilerin yetiştirmek istekleri bitki tercihlerini dikkate alarak optimizasyon sonucunu tarımsal işletmelere dağıtmıştır. Bitkinin su ihtiyacı tamamen karşılandığı S1 (%100) seviyesinde sulama suyu miktarı belirlenerek kısıt konuları S2 (%70) ve S3 (%50) konuları oluşturulmuştur. Su kaynağındaki miktar belirli aralıklarla azaltılarak senaryolar oluşturulmuş ve sonuçlar değerlendirilmiştir. Geliştirilen optimum bitki deseni modeli, CBS altyapısından da faydalanılarak geleneksel programlara göre daha hızlı sonuçlandırmış ve sahip olunan su kaynağına göre harita üzerinde önerilen bitki deseni üretici parsellerine dağıtılmıştır. Bu çalışmada su kaynağının yetersiz olduğu durumda karar vericilere bilginin daha hızlı iletilmesini sağlamayı hedeflemiştir.