İstanbul Boğazı’ndan İzole Edilen Enterobacteriaceae ÜyelerininDağılımı ve Ağır Metal Dirençliğinin Araştırılması.
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi, Temel Bilimler, Türkiye
Tez Danışmanı: Prof.Dr.Gülşen Altuğ
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
İstanbul Boğazı'ndan izole edilen Enterobacteriaceae üyelerinin dağılımı ve ağır metal dirençliğinin araştırılması
Heavy metal resistance and distribution members of Enterobacteriaceae isolated from the Istanbul strait
Bu çalışmada, İstanbul Boğazı’nda Karadeniz çıkışı ve Marmara Denizi girişinde
seçilen istasyonlardan alınan deniz suyu örneklerinde Enterobacterieaceae üyesi
bakterilerin dağılımını ve ağır metal tuzlarına karşı dirençlilik düzeylerini araştırmıştır.
Ayrıca indikatör bakteri ve mezofilik aerobik heterotrofik bakteri düzeylerini
fizikokimyasal parametreler ile ilişkilendirerek belirlemek ve ağır metal dirençliliğinin
deniz ortamında plazmite bağlı olarak dağılım oranını belirlemek amaçlanmıştır.
Şubat 2006-Mart 2007 tarihleri arasında aylık olarak yüzeyden (0-30 cm) ve farklı
derinliklerden alınan deniz suyu örneklerinde, API 20E, (Biomereux) kullanılarak
tanımları yapılan Enterobacterieaceae üyesi 126 adet izolat bakır (CuSO4), nikel
(NiCl2), magnezyum (MgSO4), kadmiyum (CdCl2), civa (HgCl2) ve çinko (ZnSO4)
tuzlarına karşı dirençlilikleri belirlenmiştir. Minimum İnhibisyon Konsantrasyonu
(MİK) testlerine alınmıştır. Dirençli oldukları tespit edilen izolatlarda dirençliliğin
plazmite bağlı olup olmadığını belirlemek için Miniprep Kit (Qiagen/Courtaboeuf)
kullanarak plazmit izolasyonu ve plazmit eleminasyonu testleri yapılmıştır. Ortamın
bakteriyolojik kirlilik yükünü belirlemek amacı ile membran filtrasyon tekniği
kullanılarak fekal koliform ve total koliform analizleri, heterotrofik bakteri bolluğunu
belirlemek için Marine Agar’a yayma ekim metodu kullanılarak kültür edilebilir toplam
mezofilik aerobik bakteri sayımları yapılmıştır.
Fiziko-kimyasal parametreleri belirlemek amacı ile CTD ile (SBE-15) sıcaklık,
tuzluluk, çözünmüş oksijen spektrofotometrik olarak nitrit azotu, nitrat azotu,orto fosfat
ve klorofil-a analizleri yapılmıştır. Sonuçta bu çalışma bulguları ile İstanbul Boğazı’nda
bakteriyolojik kirliliğin ve heterotrofik aerobik mezofilik bakteri bolluğunun en yüksek
Marmara Denizi girişinde olduğu, 20 metrenin altında tespit edilen yüksek bakteri
sayısının derin deşarj standartlarının üzerinde olduğu ve İstanbul Boğazı Marmara
Denizi girişi bölgesinde derin deşarjın amacının gerçekleşmediği alt tabaka sularının
Karadeniz’e karışmak yerine Marmara Denizine döndüğü bakteri düzeyleri ile tespit
edilmiştir.
İlk kez bu çalışma ile İstanbul Boğazı’nda Enterobacteriaceae üyesi izolatların dağılım
oranı tesit edilmiş, rastlanma sıklığı en yüksek izolat % 28 oranı ile E. coli bulunurken,
bunu sırasıyla % 19 ile Enterobacter spp. (% 12 E. cloaceae + % 3,17 E. sakazakii +
% 1,59 E. gergoviae + 1,59 E. aerogenes), %16 ile Klebsiella spp. (% 9.57 K.
pneumoniae + %3.17 K. oxytoca + % 3.17 K. ornithinolytica), % 14 Serratia spp.
(%3.17 Serratia odorifera, % 8. 73 Serratia marcescens, % 2,38 Serratia plymutica), %
xviii
7 Citrobacter spp., (% 4,76 Citrobacter frenduii, % 2,38 Citrobacter braakii), %6
Salmonella enterica, % 6 ile Proteus spp (% 3,17 Proteus mirabilis, % 2,38 Proteus
vulgaris ) ve % 4 ile Pantoe agglomerans izlemiştir Tüm izolatlarda en yüksek ağır
metal dirençlilik frekansını sırasıyla E. coli, Enterobacter cloaceae, Serratia
marcescens, Citrobacter ,Klebsiella pneumoniae, Pantoe agglomerans, Salmonella
enterica ve Proteus mirabilis izolatları göstermiştir. Ağır metallere dirençli oldukları
tespit edien izolatlar ağır metallerin doğal olarak ortamdan uzaklaştırılmasında
kullanılacak adapte kültürlere aday türler olarak stoklanmıştır. Ağır metal dirençliliğinin
% 39 - % 52 aralığında plazmitler yolu ile ortamdaki alıcı diğer bakterilere
aktarılabileceği yine ilk kez bu çalışma bulguları ile ortaya konmuş sonuçlar çevresel
faktörlerle ilişkilendirilerek tartışılmıştır