Sofralık Üzüm Çeşitlerinde (Vitis vinifera L.) Farklı Dönemlerde Yapılan Taç Yönetimi ve Bilezik Alma Uygulamalarının Üzüm Kalitesi ile Biyokimyasal Özellikler Üzerindeki Etkileri
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Bahçe Bitkileri, Türkiye
Tez Danışmanı: Alper Dardeniz
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Bu
araştırma, ‘ÇOMÜ Dardanos Yerleşkesi Ziraat Fakültesi Bitkisel Üretim Araştırma
ve Uygulama Birimi’ndeki ‘Sofralık Üzüm Çeşitleri Uygulama ve Araştırma
Bağı’nda yetiştirilen Yalova İncisi ve Yalova Çekirdeksizi üzüm çeşitlerinde, farklı
dönemlerde yapılan taç yönetimi ve bilezik alma uygulamalarının üzüm kalitesi
ile biyokimyasal özellikler üzerindeki etkilerinin belirlenmesi amacıyla, 2022,
2023 ve 2024
yıllarında yürütülmüştür. Araştırma kapsamında; Yalova İncisi üzüm çeşidinde,
çiçeklenme öncesi (EL–18) ve tane tutumu sonrası (EL–27) iki farklı fenolojik
dönemde, birinci seviye ve ikinci seviye
sürgün bağlama tel seviyelerinde, sürgünlerde uç alma ile sürgünlerin aşağıya
yönlendirilmesi şeklinde toplamda sekiz uygulama olarak gerçekleştirilmiştir.
Yalova Çekirdeksizi üzüm çeşidinde ise; çiçeklenme öncesi (EL–18) ve tane
tutumu sonrası (EL–27) iki farklı fenolojik dönemde, iki farklı kalınlıkta (3
mm ve 5 mm) tek tekrarlı bilezik alma uygulamalarının ardından, çift tekrarlı
bilezik alma uygulamaları (EL–35: ben düşme döneminde) da yapılmak suretiyle, kontrol
(KNT) dahil toplam da dokuz uygulama şeklinde tamamlanmıştır. Araştırmada,
yıllık dal özellikleri ve kış budama parametreleri, yaprak alanı ve yaprak
özellikleri, ortalama verim ve salkım–tane özellikleri, tane olgunluğu ve
biyokimyasal parametreler incelenmiştir. Üç yıllık dönem ana etkisi (DAET), seviye ana etkisi (SEAET) ve uygulama ana
etkisi (UAET) bakımından nihai sonuçlara göre; Yalova İncisi üzüm çeşidinde; tane
tutumu sonrası (TTS) dönemde, ikinci seviyeden ve aşağıya yönlendirme (AY)
uygulamasının, Yalova Çekirdeksizi üzüm çeşidinde ise; tane tutumu sonrası (TTS)
dönemde, tek tekrar ve 3 mm bilezik alma (BA) uygulamasının, yıllık dal gelişim
ve kış budama özellikleri, yaprak alanı ve yaprak özellikleri, doğuş oranı,
ortalama verim, salkım ve tane özellikleri ile tane olgunluğu ve biyokimyasal
özellikler bakımından daha olumlu sonuçlar verdiği tespit edilmiştir. Bununla
birlikte, Yalova Çekirdeksizi üzüm çeşidinde uygulama ana etkisi (UAET) bakımından,
tane eni, tane boyu, tane ağırlığı, tane hacmi, tane özkütlesi ve tane kabuk
alanı gibi taneye ait özelliklerde 5 mm bilezik alma (BA) uygulaması ön plana
çıkmıştır. Çanakkale ilindeki bağcılar tarafından Yalova İncisi üzüm çeşidinde yaygın
olarak çiçeklenme öncesi (ÇÖ) ve(ya) tane tutumu sonrası (TTS) dönemde
gerçekleştirilen ikinci seviyeden uç alma (UA) uygulamasına alternatif olarak, tane
tutumu sonrası (TTS) dönemde ikinci seviyeden aşağıya yönlendirme (AY)
uygulamasının da yapılabileceği ortaya konulmuştur.