Çağdaş Amerikan sinemasında Christopher Nolan ve bilinçdışı kavramının biçimsel bir yapı olarak kullanımı


Öğr. Gör. Dr. DENİZ ÇELİK

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Tuğba Elmacı

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Bu tez çalışması, Christopher Nolan'ın sinematografisinde bilinçdışı kavramının sinematografik bir biçim olarak kullanımını derinlemesine incelemektedir. Çalışma, psikanaliz ve sinema arasındaki karmaşık ilişkiyi bilinçdışı kavramı çerçevesinde ele almakta ve bu kavramın Nolan'ın eserlerindeki çok boyutlu sinematik tezahürlerini analiz etmektedir. Araştırmanın odak noktasını oluşturan Memento, Insomnia, The Prestige ve Inception filmlerindeki karakter analizleri, psikanalizin nevrotik kişilik tipolojileri temel alınarak gerçekleştirilmiş; karakterlerin davranış örüntüleri ise Amerikan Psikiyatri Birliği'nin DSM-5 (2013) kriterleri doğrultusunda kategorize edilerek SPSS yazılımı aracılığıyla istatistiksel analize tabi tutulmuştur. Çalışmanın bulguları, Nolan'ın bilinçdışını sinematik dilin merkezine konumlandırdığını ve anlatı yapısının ayrılmaz bir bileşeni haline getirdiğini ortaya koymaktadır. Elde edilen veriler, yönetmenin bilinçdışını somutlaştırmak için kullandığı yenilikçi teknikleri ve bu tekniklerin izleyici algısı üzerindeki çok katmanlı etkilerini gözler önüne sermektedir. Sonuç olarak, Nolan'ın özgün yaklaşımının çağdaş sinemanın psikanalitik anlatı sınırlarını genişlettiği ve sinema pratiğinden film teorisine uzanan geniş bir yelpazede yeni epistemolojik perspektifler sunduğu tespit edilmiştir.