Organik salçalık domates yetiştiriciliğinde farklı önbitki kullanımının ve gübrelemenin verim ve kaliteye etkisi üzerine araştırmalar


Öğr. Gör. Dr. MUSTAFA ONUR ÜNAL

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ege Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: İbrahim Duman

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Çalışma, sanayilik organik domates üretiminde gübre ve önbitki uygulamalarının Çanakkale bölgesinde domates verim ve meyve kalitesi üzerine etkilerini belirlemek ve toprak özelliklerindeki değişimi araştırmak amacı ile gerçekleştirilmiştir. Brokoli, bakla ve fiğ önbitki uygulamalarının yanında kontrol amacıyla nadas (doğal vegetasyon) uygulaması gerçekleştirilmiştir. Brokoli, önbitki uygulaması üreticiye ek bir getirmesi amacıyla denemeye alınmıştır. Bakla ve fiğ önbitki uygulamaları yeşil gübreleme uygulamaları olarak çalışmaya eklenmiştir. Organik gübre materyali olarak hayvan gübresi (Keçi) ve ticari Sıvı organik gübre (Biofarm) kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen verilerin değerlendirilmesi sonunda, gübre uygulamalarının (keçi + biofarm) toprakta organik madde miktarı ve kireç değerleri üzerinde pozitif bir etki oluşturduğu tespit edilmiştir. Gübre uygulamalarının verime pozitif etkisinin belirlenmesi yanında, bakla ve brokoli önbitki uygulamalarında domates verim değerlerinde % 10 oranında artış tespit edilmiştir. Gübreli brokoli parsellerinde en yüksek ortalama domates verimi (4108,75 kg/da) ve en yüksek ortalama domates salçası verimi (1016,36 kg/da) tespit edilmiştir. Domates kalite kriterleri incelendiğinde gübre uygulanan önbitki parsellerinde domates meyvesindeki c vitamini içeriği (11,45 mg/100 ml), gübre uygulanmayan önbitki parsellerine göre daha yüksek bulunmuştur. Domates meyvesinde en yüksek c vitamini değeri (12,65 mg/100 ml) gübreli bakla parsellerinde tespit edilmiştir. Domates kalite kriterlerinden suda çözünür kuru madde değerlerinde uygulamalar arasında herhangi bir farklılık bulunmamaktadır. Ancak domates meyve pulpundaki pH değeri, fiğ parsellerinde (4,30) diğer önbitki uygulamalarına göre daha yüksek bulunmuştur. Domates meyvesinin kırmızı renk değerleri açısından uygulamalar arasında farklılık bulunmamakla birlikte gübre uygulanmayan önbitki parselerinde meyvelerin daha açık renkli olduğu belirlenmiştir.