Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Mimarlık Ve Tasarım Fakültesi, Peyzaj Mimarlığı, Türkiye
Tez Danışmanı: Abdullah Kelkit
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Kentleşme sonucu artan nüfus yoğunluğu ve kentin dinamiklerindeki değişimler sebebiyle artık günlük hayatta daha kompleks ve kentsel alanların önemli bir kısmını oluşturan işitsel çevre ortaya çıkmaktadır. Kentsel tasarımda rekreasyon alanlarının tasarım ve planlamasında işitsel çevre özellikleri fazla dikkate alınmamaktadır. Bu noktadaki eksikliğe değinmek üzere Çanakkale kent merkezinde yer alan Özgürlük Parkı, Eski Kordon ve Yeni Kordon çalışma alanı olarak seçilmiştir. Alanların işitsel çevre özelliklerinin belirlenmesi amacıyla ses yürüyüş rotasında ilkbahar, yaz ve sonbahar dönemlerinde hafta içi ve hafta sonu günlerinde sabah, öğle ve akşam saatleri olmak üzere toplamda 34 farklı günde 102 ses ölçümü ile üç alanda toplam 306 ses ölçümü gerçekleştirilmiştir. Araştırma alanlarına ait oluşturulan ses haritaları incelendiğinde alanlar içindeki ses basınç düzeylerinin 49 – 73 dB(A) arasında değiştiği görülmektedir. Araştırma alanlarında uygulanan anketler sonucunda katılımcıların işitsel peyzaj algılarıyla ölçülen ses basınç düzeylerinin birbirinden bağımsız olduğu tespit edilmiştir. Katılımcılar tarafından ses basınç düzeyleri 52 – 72 dB(A) aralığında değişen Eski Kordon'da da, ses basınç düzeyleri 49 – 73 dB(A) aralığında değişen Özgürlük Parkı'nda da ses ortamı %80 kişi tarafından "çok iyi" ve "iyi" olarak değerlendirilmiştir. Bu sebeplerle nicel olarak ses basınç düzeylerinin ölçülmesi tek başına işitsel peyzaj kalitesini veya mekanların ses düzeyi değerlendirmeleri açısından yeterli olmamaktadır. Ayrıca gerçekleştirilen ölçümler sonucunda ArcGIS 10.7 programında IDW yöntemiyle ses haritaları oluşturulmuş ve alanda uygulanan gözlem formları ve uygulanan anketler sonucunda çalışma alanlarının ses kimliğini oluşturan "sembol ses", "arka plan sesler" ve "ön plan sesler" tanımlanmıştır. Bu kapsamda Özgürlük Parkı'na ait işitsel peyzaj karakterlerinden "Sembol Sesler – Kuş sesi", "Ön Plan Sesler – Konuşma sesleri, Bitkilerin sesleri, Çocuk sesleri ve Rüzgar sesi", "Arka Plan Sesler – Feribot ve gemi sesleri, Bağırma sesleri ve Çim biçme sesleri" olarak, Eski Kordon'a ait işitsel peyzaj karakterlerinden "Sembol Sesler – Deniz Sesi, Trafik Sesi, Feribot ve Gemi Sesleri", "Ön Plan Sesler – Kuş Sesi, Rüzgar Sesi", "Arka Plan Sesler – Bağırma sesleri ve Anons Sesleri" olarak, Yeni Kordon'a ait işitsel peyzaj karakterlerinden "Sembol Sesler – Deniz Sesi", "Ön Plan Sesler – Hayvan Sesleri ve Müzik Sesi", "Arka Plan Sesler – Rüzgar sesi, Bağırma Sesleri ve Anons Sesleri" olarak tespit edilmiştir.