Sığınmacıların Türkiye İşgücü Piyasasındaki Deneyimleri: Çanakkale İli Örneği
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri, Türkiye
Tez Danışmanı: Bünyamin Bacak
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Afganistan’da yaşanan savaşlar ve terör olayları, Suriye’de ise devam eden iç savaş;
başta Türkiye olmak üzere, birçok ülke açısından benzeri görülmemiş bir sığınmacı krizine
yol açmış durumdadır. Uluslararası sözleşmeler ve insan hakları ışığında Türkiye, özellikle
Suriyeli sığınmacı krizi karşısında hümanist bir yaklaşım benimseyerek açık kapı politikası
izlemiştir. Bu doğrultuda Türkiye, güvenli bir ülke arayan milyonlarca sığınmacının ikamet
noktası olmuş ve ardından dünyada en çok sığınmacıya ev sahipliği yapan ülke konumuna
gelmiştir. Fakat, sığınmacı sayısının fazla olması, hem Türkiye hem de sığınmacılar
açısından kaçınılmaz sorunların ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu sorunlardan biri ise
istihdam sorunudur. Menşe ülkelerindeki çatışmalar nedeniyle Türkiye’ye göç etmek
zorunda kalmış olan sığınmacıların burada hayatlarını idame ettirebilmesi, istihdam edilerek
gelir elde edebilmelerine bağlıdır; ancak sığınmacılar, emek piyasasındaki dezavantajlı
konumları nedeniyle çok çeşitli sorunlar ile karşılaşmaktadırlar.
Bu çalışmada ele alınan konu; sığınmacıların yaşadıkları deneyimleri, emek
piyasaları ve zorunlu göç açısından irdeleyebilmek ve özellikle Türkiye emek piyasasında
karşılaştıkları sorunları derinlemesine analiz etmektir. Türkiye istihdam piyasasında yer
almış veya almakta olan Suriyeli ve Afganistanlı sığınmacıların tümü araştırmanın evrenini
oluşturmaktadır. Kartopu örnekleme yöntemi ile gönüllülük esasına bağlı kalınarak
Türkiye’de çalışma deneyimi olan 15 Afganistanlı ve 10 Suriyeli sığınmacı ile görüşmeler
yapılmıştır. Mülakat kılavuzu yaklaşımı ile toplanan veriler içerik analizi yapılarak
çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda; sığınmacıların, hem göç hem de iş bulma sürecinde
ilişkiler ağı kuramının oldukça etkili olduğu görülmüştür. Diğer taraftan; sığınmacıların
ücretler, çalışma süreleri, işyerinde ayrımcılık ve iş güvenliği konularında önemli derecede
sorunlar yaşadığı ortaya koyulmuş ve detaylı bir şekilde analiz edilmiştir.