Bitki örtüsü alanlarında mevsimsel etkilerin sentinel-1 SAR ve sentinel-2 optik uydu görüntüleri ile izlenmesi


Creative Commons License

Arş. Gör. AHMET BATUHAN POLAT

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Harita Mühendisliği, Türkiye

Tez Danışmanı: Fusun Balık Şanlı

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dünyadaki son yılların en büyük tehlikesi, iklim değişikliklerine sebep olan küresel ısınmadır. Küresel ısınmanın yarattığı sonuçlardan birçok doğal kaynak etkilenmektedir. Doğal kaynakların doğru analizi ve zamansal olarak izlenmesi için arazi örtüsü haritalaması için sınıflandırma büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, bir sene içinde eşit aralıklarla farklı mevsimlerde elde edilen Sentetik Açıklıklı Radar (SAR) ve Optik uydu görüntüleri kullanılarak sınıflandırma işlemi gerçekleştirilmiştir. Sınıflandırma işlemi için optik ve SAR verilerinin birleştirilmesinin yanı sıra, yalnızca optik ve SAR görüntüleri de ayrı olarak sınıflandırma işlemine tabi tutulmuştur. Böylelikle SAR ve optik görüntülerinin birleştirilmesinin sınıflandırma doğruluğuna olan etkisi incelenmiştir. Ayrıca bir bitki indeksi olan Normalize Edilmiş Fark Bitki Örtüsü İndeksi (NDVI, Normalised Difference Vegetation Index) görüntü verilerine eklenmiş olup bitki örtüsünün yoğun bulunduğu bölge için mevsimsel değişimlere bağlı olarak doğruluğa olan etkisi incelenmiştir. Sınıflandırma için nesne tabanlı yaklaşım kullanılmış olup, üç farklı sınıflandırma algoritması kullanılmıştır. Bunlar Destek Vektör Makineleri (DVM), Rastgele Orman Algoritması (RO) ve K-En Yakın Komşuluk (EYK) algoritmasıdır. Son olarak sınıflandırma için kullanılan eğitim örnekleri sayısı arttırılmış ve doğruluğa olan etkisi çalışmada ortaya konulmuştur. En düşük genel sınıflandırma doğruluğu, yalnızca SAR görüntüleri kullanılarak yapılan sınıflandırma ile %40.46 olarak elde edilmiştir. En yüksek sınıflandırma doğruluğu ise, SAR ve optik uydu görüntülerinin birleştirilmesi ile elde edilen görüntünün sınıflandırılması sonucu %95.90 olarak bulunmuştur. Ayrıca yapılan sınıflandırmaları doğrulamak için yeni bir test alanında sınıflandırmalar yapılmıştır. Bulunan test sonuçları, ana sınıflandırma sonuçları ile tutarlı olmuştur. Yapılan çalışmada arazi örtüsündeki zamansal değişime bağlı sınıflandırma doğruluğunun kullanılan girdi verileri ile ilişkisi de incelenmiştir. Böylelikle, korunması gereken doğal kaynakların mevsimsel etkileri dikkate alarak yüksek doğruluk ile izlenmesi için ihtiyaç duyulan veri kaynakları ve makine öğrenmesi yöntemleri ortaya konulmuştur.