Turistik destinasyonlarda taşıma kapasitesi: Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı örneği


Dr. Öğr. Üyesi YASİN SOYLU

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Ayvacık Meslek Yüksekokulu, Seyahat, Turizm ve Eğlence Hizmetleri, Türkiye

Tez Danışmanı: Ferah Özkök

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Taşıma kapasitesi, var olan kaynaklara negatif etki yapmadan, ziyaretçi memnuniyetini düşürmeden veya yöre toplumu ekonomisine ve kültürü üzerine istenmeyen etkiye neden olmadan, alandaki maksimum kullanım düzeyi şeklinde tanımlanabilir. Bu çalışmada turistik destinasyonlarda taşıma kapasitesi belirlenmesinin ne kadar önemli olduğu vurgulanmak istenmiştir. Özellikle korunan alanlarda ziyaretçilerin yarattığı etkilere yönelik taşıma kapasitesi belirlenmesi, kaynak değerlerine zarar verilmemesi için önemli bir araçtır. Çalışmanın ana kaynak değerini oluşturan Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı'nın içerisinde I. Dünya Savaşı sırasında Çanakkale savaşlarının geçtiği alanlar bulunmaktadır. Dolayısıyla bölgede birçok ülkenin anıt ve mezarları bulunmaktadır. Bölge günümüzde Avustralyalı, Yeni Zelandalı ve yerli turistler tarafından yoğun bir şekilde ziyaret edilmektedir. Bu nedenle bölgede aşırı kullanımın olup olmadığını belirlemek için bölgenin taşıma kapasitesi belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmada; Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı’nın taşıma kapasitesi "Sosyal Taşıma Kapasitesi" değerlendirme modeli ile belirlenmiştir. Yöntemde ziyaretçi sayılarının yanında iklim özellikleri ve araştırma alanına yönelik kaynak kullanımlarının etkileri sayısal veri olarak kullanılmıştır. Uygulanan yöntem sonucunda; Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı’nın fiziksel taşıma kapasitesi 3.042 gün/ziyaretçi, gerçek taşıma kapasitesi 1.087 gün/ziyaretçi, etkin taşıma kapasitesi 1.076 gün/ziyaretçi ve sosyal taşıma kapasitesi 468 gün/ziyaretçi olarak saptanmıştır. Çalışmadaki bulgular ışığında çeşitli değerlendirmeler sunulmuş, mevcut ve olası sorunlara yönelik öneriler belirtilmiştir.