Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Çocuk Sağlığı Ve Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tez Danışmanı: Duygu Gözen
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Bu çalışma süt çocukluğu döneminde parenteral aşı öncesi uygulanan akupresürün girişimsel ağrı üzerine etkisini incelemek amacıyla randomize plasebo kontrollü deneysel tasarımda gerçekleştirildi. Araştırmaya Ekim 2021-Haziran 2022 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi Sağlam Çocuk Aşı Birimi’ne Sağlık Bakanlığı Bağışıklama Programı kapsamında ebeveynleri tarafından getirilen ve araştırma örneklem kriterlerini karşılayan 35 akupresür, 35 plasebo ve 35 kontrol grubu olmak üzere toplam 105 süt çocuğu dâhil edildi. Veri toplama aracı olarak; literatür doğrultusunda hazırlanan Veri Toplama Formu ve Faces, Legs, Activity, Cry, Consolability (FLACC) ağrı ölçeği kullanıldı. Akupresür grubundaki çocukların GB31 akupunktur noktasına aşı öncesi 1 dakika boyunca akupresür uygulandı. Plasebo grubundaki çocukların aşı öncesi GB31 akupunktur noktasının ortalama 2 cun üzerindeki bir yalancı (sham) noktaya 1 dakika boyunca bası uygulandı, kontrol grubundaki çocuklara ise sadece aşısı/aşıları uygulandı. Araştırmada akupresürün aşıya bağlı fizyolojik özellikler ve ağrı üzerine etkisi incelendi. Akupresür, plasebo ve kontrol grubundaki çocuklar tanıtıcı özellikler bakımından benzer bulundu. Akupresür grubunun aşı öncesi ve sırası KTA hızı ortalaması plasebo ve kontrol gruplarıyla karşılaştırıldığında anlamlı bir farklılık bulunmadı. Ancak aşı sonrası KTA hızı ortalaması plasebo ve kontrol gruplarından daha düşük ve plasebo grubu ortalamasından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük olduğu saptandı (p= .002). Akupresür grubunun aşı öncesi ve sırası SpO2 düzeyi ortalaması plasebo ve kontrol gruplarıyla karşılaştırıldığında anlamlı bir farklılık bulunmadı. Aşı sonrası akupresür grubunun SpO2 düzeyi ortalamasının hem plasebo hem de kontrol grubundaki süt çocuklarının SpO2 düzeyi ortalamasından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptandı (sırasıyla; p= .030, p= 000). Akupresür grubundaki süt çocuklarının aşıya bağlı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha az ağrı deneyimlediği ve ağlama süresi ortalamalarının daha kısa olduğu saptandı (sırasıyla; p= .000, p= .001). Sonuç olarak akupresür uygulanan süt çocuklarında aşıya bağlı KTA hızı ortalamasının daha düşük ve SpO2 düzeyi ortalamasının daha yüksek, ağrı düzeyi ve ağlama süresinin ise daha az olduğu görüldü. Akupresürün aşı öncesi süt çocuklarının ağrısını azaltmaya yardımcı bir nonfarmakolojik yöntem olarak kullanılması önerilir.