TÜRKİYE'DE ÇOCUK ALGISI VE ÇOCUKLARA YÖNELİK AYRIMCILIK: EBEVEYN TUTUMLARI VE SÖYLEMLERİ ÜZERİNE NİTELİKSEL BİR ARAŞTIRMA
Sosyoloji Dergisi, no.50, pp.229-256, 2025 (Peer-Reviewed Journal)
- Publication Type: Article / Article
- Publication Date: 2025
- Doi Number: 10.59572/sosder.1789280
- Journal Name: Sosyoloji Dergisi
- Page Numbers: pp.229-256
- Open Archive Collection: AVESIS Open Access Collection
- Çanakkale Onsekiz Mart University Affiliated: Yes
Abstract
Yetişkin merkezli toplumlarda çocuklara yönelik ayrımcılık farklı
biçimlerde ortaya çıkmaktadır. Bu çalışma, Türkiye’de orta sınıf ebeveynlerin
çocuklarına yönelik tutum ve söylemlerini inceleyerek alana niteliksel bir katkı
sunmaktadır. Makalenin kuramsal çerçevesi çocukluk olgusunun bağlamsallığını
vurgulayan tarihsel araştırmalar, yeni çocukluk sosyolojisi ve childism kavramı
üzerine güncel tartışmalardan beslenmektedir. Bu perspektifle, 2023 yazında
Eskişehir’de 7–12 yaş aralığında çocuğu olan ebeveynlerle yarı yapılandırılmış
görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bulgular, ebeveynlik pratiklerinde yetişkin
merkezli toplumsal yapının kalıplaşmış izlerine ve ebeveyn deneyimlerinin
toplumsal cinsiyet rejimi ile sosyal politika sistemi gibi yapısal koşullarla ilişkisine
ışık tutmaktadır. Ayrımcı söylemler özellikle ebeveynlerin gençlerle ilgili kalıp
yargılarında, kriz anlarına dair anlatılarında ve benimsedikleri toplumsal değerleri
aktarma misyonlarında karşımıza çıkmaktadır. Araştırma, ebeveyn
anlatılarındaki örüntüleri inceleyerek çocukluk sosyolojisi ve ayrımcılık
literatürüne katkı sağlamaktadır.