The Relationship Between Foreign Producer Price Index and Oil Prices: Toda- Yamamoto Causality Analysis Turkey Case (2010:01-2023:10)


ARIK M., AKCAN M. B., ÜÇLER Y. T.

Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi, vol.60, no.2, pp.1210-1221, 2025 (Peer-Reviewed Journal) identifier

Abstract

Following the 1973 oil crisis, which began as the Arab-Israeli war and had global economic and political repercussions, analyses have been made of the impact of the crisis on oil-dependent Turkey.In addition to these analyses, the consequences of another possible oil crisis have also started to be investigated in the literature.This study analyses how the increase in oil prices affected the foreign producer price index in Turkey between 2010 and 2023. The causal relationship between changes in the prices of intermediate goods, durable and non-durable consumer goods, energy and capital goods, which are the components of the foreign producer price index, and oil prices was tested. The Fractional Frequency Fourier ADF unit root test and the Toda-Yamamoto causality test were applied in the study. As a result of the study, it is determined that there is a unidirectional causal relationship from oil prices to the determinants of the foreign producer price index, and suggestions are presented in the conclusion section. The fact that there is no study in this context and that both the data and the tests used are up-to-date suggests that the study will contribute to the literature.
Arap - İsrail Savaşı olarak gündemde yerini alan ve küresel bazda ekonomik ve siyasi etkilerinin fazlasıyla hissedildiği Arap-İsrail Savaşı olarak gündemde yerini alan ve küresel bazda ekonomik ve siyasi etkilerinin fazlasıyla hissedildiği 1973 Petrol Krizi'nin ardından petrole bağımlı olan Türkiye’de, krizin etkilerine ilişkin analizler gerçekleştirilmiştir. Bu analizlerin yanı sıra olası bir başka petrol krizinin sonuçları da literatürde araştırılmak üzere ele alınmıştır. Bu çalışma, 2010:01-2023:10 yılları arasında Türkiye'de petrol fiyatlarındaki artışın yurt dışı üretici fiyat endeksini nasıl ve ne yönde etkilediğini analiz etmektedir. İnceleme gerçekleştirilirken yurtdışı üretici fiyat endeksini meydana getiren unsurlar olan ara malı, dayanıklı-dayanıksız tüketim malları, enerji ve sermaye malı fiyatlarındaki değişiklik ile petrol fiyatları arasındaki nedensellik ilişkisi test edilerek sonuçlar değerlendirilmiştir.Çalışmada yapısal kırılmaları dikkate alan ve yeni nesil analiz yöntemleri arasında yer alan Kesirli Frekanslı Fourier ADF birim kök testi uygulanmıştır.Değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisinin varlığı ve yönünü inceleyen Toda-Yamamoto nedensellik testi kullanılmıştır.Çalışma sonucunda; petrol fiyatlarından yurtdışı üretici fiyat endeksi belirleyicilerine doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisinin var olduğu tespit edilmiş ve sonuç bölümünde önerilerde bulunulmuştur. Bu bağlamda herhangi bir çalışmanın bulunmaması ve hem verilerin hem de kullanılan testlerin güncel olması, çalışmanın literatüre katkı sağlayacağını düşündürmektedir.