Denetime Yeni Bir Bakış Açısı Kazandıran Adli Muhasebe Konusunda Yazılan Ulusal Lisansüstü Tezlerin Bibliyometrik Analizi

Son yıllarda küreselleşmenin de etkisiyle birlikte, iş dünyasında yürütülen işlemler önemli ölçüde karmaşıklaşmış ve bu işlemlerin etkin şekilde denetlenmesi giderek daha güç hale gelmiştir. Özellikle 21. Yüzyılın başlarında, başta Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere birçok ülkenin ekonomisini derinden sarsan Parmalat ve Enron gibi muhasebe skandalları adli makamları denetim alanında yeni düzenleme ve önlemler almaya itmiştir. Tüm dünyada geniş yankı uyandıran bu skandallar neticesinde, özellikle yasal otoriteler tarafından denetim alanında köklü düzenlemelerin yapılması zorunlu hale gelmiş ve tüm bu düzenlemeler adli muhasebecilik mesleğinin ön plana çıkmasına zemin hazırlamıştır. Hukuk ve muhasebe disiplinleri arasında bir köprü vazifesi gören adli muhasebe, iş dünyasında ortaya çıkabilecek her türlü hile ve yolsuzluğu tespit ederek önlenmesine yönelik hizmetler sunarak kullanım alanı bakımından tüm dünyada giderek artan bir ihtiyaç haline gelmiştir. Ortaya çıkan bu ihtiyacı karşılayabilmek adına son yıllarda, adli muhasebe konusunu ve adli muhasebecilik mesleğini ön plana çıkaran çok sayıda akademik çalışma yürütülmektedir. Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de bu alandaki akademik çalışmaların sayısı ve niteliği her geçen gün daha da artmaktadır. Bu bağlamda, bibliyometrik analiz yöntemi kullanılarak hazırlanan bu çalışmada, adli muhasebe kavramının ülkemizdeki akademik çalışmalarda ilk kez yer aldığı 2004 yılından itibaren olmak üzere 2004-2025 yılları arasında adli muhasebe alanında hazırlanmış olan yüksek lisans ve doktora tezlerindeki yönelim ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Nitel araştırma tekniklerinden biri olan bibliyometrik analiz yöntemi kullanılarak yürütülen bu çalışmada Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’na bağlı Ulusal Tez Merkezi sayfasında yer alan ve “adli muhasebe” konusunu işleyen toplam 81 adet teze erişim sağlanmıştır. Erişilen bu tezlerin 16’sı doktora, 65’i ise yüksek lisans düzeyindedir. Hazırlanan bu çalışmada, söz konusu tezlerin, türleri, yayınlanma yılları, üniversiteleri, yazarlarının cinsiyetleri, yayınlanma dili, danışmanlarının akademik unvanları ve kullanılan anahtar kelimelere ait veriler incelenmiş ve bulgular yorumlanmıştır. Elde edilen tüm veriler doğrultusunda, adli muhasebe konusuna yönelik en fazla çalışmanın 2019 yılında hazırlandığı, bu tezlere en çok profesör unvanına sahip akademisyenlerin danışmanlık ettiği, en fazla tezin Marmara Üniversitesi bünyesinde yazıldığı ve söz konusu tezlerin çoğunluğunun erkeklerden oluştuğu ve yine bu tezlerde en fazla “adli muhasebe”, “adli muhasebecilik” ve” denetim” kelimelerinin anahtar kelime olarak kullanıldığı tespit edilmiştir.