Ticari Hibrit Tohumlarda Genetik Safiyetin Moleküler Markırlarla Belirlenmesi


Tiryaki İ. , Sarı U.

I. ULUSAL TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ KONGRESİ, Samsun, Türkiye, 1 - 03 Haziran 2016, ss.32

  • Basıldığı Şehir: Samsun
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.32

Özet

Ticari Hibrit Tohumlarda Genetik Safiyetin Moleküler Markırlarla Belirlenmesi

Kaliteli tohumluk kullanımı özellikle yoğun tarım uygulamalarının yapıldığı sebzecilikte verim ve kalitenin ön şartını oluşturmaktadır. Bu nedenle hibrit (F1) tohum kullanımı tarımsal girdi maliyetlerini artırmasına rağmen birçok üründe giderek yaygınlaşmaktadır. Bu çalışma, piyasada ticari olarak satışa sunulan hibrit (F₁) biber çeşitlerinde genetik safiyetin moleküler markırlar kullanılarak belirlenmesi amacıyla Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü, Bitki Moleküler Genetiği ve Biyoteknoloji Laboratuvarı’nda yürütülmüştür. Çalışmada iki farklı tohumluk firmasına ait F1 biber çeşidine ait tohumlar kullanılmıştır. Çeşitlere ait toplam 30 fideden tesadüfen seçilen 14 bitkiye ait genomik DNA’lar ekstrakt edilmiş ve DNA konsantrasyonları eşitlenerek PCR analizinde kullanılmıştır. Ön çalışmalar ile biberde bant üreten 2 STMS (sequence tagged microsatellite site), 1 SRAP (Sequence-related amplified polymorphism (SRAP) ve 3 URP (universal rice primer) markerı safiyet testlerinde kullanılmıştır. PCR şartları ve primer bağlanma sıcaklıkları Gradient PCR kullanılarak biber için özel olarak optimize edilmiştir. PCR analiz ürünleri %1.5’lik agarose jelde elektroforez işlemi ile moleküler büyüklüklerine göre ayrıştırılmış ve Ethidium Bromide ile boyanarak UV ışık altına görüntülenmiştir. Çalışma sonuçları 3 farklı marker tipine ait primerlerin iki farklı tohumluk firmasına ait ticari biber çeşidinde aynı lokuslara bağlanarak aynı büyüklükte monomorfik bantlar ürettiklerini göstermiştir. Bu sonuçlar çalışmada kullanılan farklı kaynaklı primerlere ait bağlanma bölgelerinin her iki hibrit çeşitte de aynı olduklarını, hibrit eldesinde kullanılan ortak ebeveynin buna neden olabileceği sonucunu göstermiştir. Araştırma sonuçları, piyasada ticari olarak satışa sunulan hibrit biber tohumluklarında genetik safiyet sorunlarının belirlenmesinde çeşitleri karakterize edecek lokus spesifik primerlerin kullanılmasının çeşit ayrımında daha başarılı olabileceğini, çeşit özelliklerinin DNA parmak izi analizleri ile kayıt altına alınmasının oluşabilecek hukuki sorunların çözümüne önemli katkılar sunacağını göstermiştir.
Anahtar sözcükler: Biber, F1, DNA, markır.