Tekstil Endüstrisinde Kullanılan Bazı Sentetik Direkt Boyarmaddelerin Mutajenik Etkisinin Umu - Testi İle Araştırılması.


ŞENEL Ü.

KSÜ DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ, cilt.15, ss.13-19, 2012 (Hakemli Üniversite Dergisi)

  • Cilt numarası: 15 Konu: 1
  • Basım Tarihi: 2012
  • Dergi Adı: KSÜ DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ
  • Sayfa Sayıları: ss.13-19

Özet

Kontrolsüz deşarjla atılan boyarmaddeler ulaştıkları ortamdan besin zinciri yoluyla insana kadar ulaşmakta
ve insan sağlığını tehdit etmektedir. Tekstil endüstrisinde kullanılan sentetik boyarmaddelerin %10-20 miktarı
boyama işlemi sonrası atık sularla kontrolsüz olarak deşarj edilmektedir. Bu çalışmada, sentetik direkt
boyarmaddelerin genotoksik özelliği, kısa zamanlı bakteriyel test sistemi olan umu-test (Salmonella thyphimurium
TA1535/pSK1002) ile araştırıldı. Boyarmaddelerin 400 μg/ml, 120 μg/ml, 40 μg/ml ve 4 μg/ml konsantrasyonlarda
çözeltileri hazırlanıp, S9 fraksiyonu kullanılarak boyarmaddelerin karaciğer enzimleri varlığında organizmadaki
biyotransformasyon etkilerine bakılmıştır. Çalışmada Direct Yellow 86, Direct Orange 39, Direct Blue 200, Direct
Yellow 142 ve Direct Red 243 sentetik boyarmaddeleri araştırıldı. Araştırma sonucunda, Direct Blue 200, S9
farksiyonu varlığında 400 μg/ml ve 120 μg/ml konsantrasyonda, Direct Blue 200’ün S9 fraksiyonu yokluğunda 400
μg/ml konsantrasyonda mutajenik etkiye sahip oldukları belirlendi.
Dyes which are discharged without being controlled reach to the human beings by food chain and
threaten their health. 10-20 percent of synthetic dyes are discharged without being controlled to the waste waters
after the dyeing process. In this study, the genotoxicity of synthetic direct ve dyes are searched by umu test
(Salmonella thyphimurium TA1535/pSK1002) which is short term bacterial test system. Concentrations of 400
μg/ml, 120 μg/ml, 40 μg/ml and 4 μg/ml of dye solutions are prepared. By using S9 fraction, the biotransformation
effects of the dyes in an organism at the presence of liver enzymes are researched. In this study, Direct Yellow 86,
Direct Orange 39, Direct Blue 200, Direct Yellow 142 ve Direct Red 243 synthetic dyes are studied. At the end of
the study, Direct Blue 200 have mutagenic effects at the presence of S9 fraction at 400 μg/ml and 120 μg/ml
concentration also Direct Blue 200 has mutagenic effect at the absence of S9 fraction at 400 μg/ml concentration.