Türkiye Ana Arama Kurtarma Koordinasyon Merkezinin 2001 ile 2012 Yılları Arasındaki Arama Kurtarma Faaliyetlerinin Değerlnedirilmesi


KOÇAK H. , ALTINTAŞ K. H.

18. Ulusal Halk Sağlığı Kongresi, Konya, Türkiye, 6 - 09 Ekim 2015, ss.774-775

  • Basıldığı Şehir: Konya
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.774-775

Özet

Giriş ve Amaç: Türkiye üç tarafı denizlerle çevrili ve Dünya üzerinde stratejik öneme
olan Çanakkale ve İstanbul boğazlarına sahip bir yarımada ülkesidir. Türkiye bu açıdan
deniz ulaşımında ve deniz ticaretinde transit ülke konumundadır. Bu nedenlerle deniz
kazaları açısından riskli bir ülkedir. Deniz kazalarına hızlı, etkili ve etkin bir müdahale
için ulusal ve uluslararası koordinasyon çok önemlidir. Bu tanımlayıcı çalışma, Ana
Arama Kurtarma Koordinasyon Merkezinin 2001’den 2012 yılına kadar koordine ettiği
deniz kazası/olayı ve tıbbi tahliyelerin özelliklerini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma tanımlayıcı tipte epidemiyolojik bir çalışmadır.
Araştırmanın evrenini, Ana Arama Kurtarma Koordinasyon Merkezi’nin 01.01.2001 ile
31.12.2012 tarihleri arasındaki kaza/olay raporları ile tıbbi tahliye raporlarının tamamı
oluşturmuştur. Araştırmada 1796 form incelenmiştir. Kayıt formlarındaki bilgiler SPSS
15.0 programında oluşturulan veri tabanına girilerek istatistiksel açıdan
değerlendirilmiştir. İstatistiksel değerlendirmede Frekans Dağılımı kullanılmıştır.
Frekans analizinde kaza yılları, kaza ayları, kaza saatleri, kaza tipleri, kaza nedenleri,
kaza bölgesi, yaralı, ölü, hasta, kayıp ve kurtarılan sayısı, çevre kirliği bulunma durumu,
kurtarma operasyonuna katılan birimler, gemi türleri, gemi bayrakları, gemi yük
durumu, yük tipi, tahliye yöntemi, tahliyeye katılan araçların türleri, ihbarı veren
kişi/kurum durumu, uluslararası koordinasyon sağlanan merkezlerin dağılımı
incelenmiştir. Araştırma Ekim 2012 – Mart 2014 arasında gerçekleştirilmiştir. Hacettepe
Üniversitesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu Başkanlığı’ndan izin
alınmıştır.
Bulgular: Araştırma kapsamında incelenen raporlarda yıllara göre en yüksek vaka
gerçekleşme yüzdesi %12,7 (228 kaza/olay/tıbbi tahliye) ile 2010 yılı, mevsimlere göre
dağılımı arasında en yüksek vaka gerçekleşme yüzdesi %27,7 (497 kaza/olay/tıbbi
tahliye) ile sonbahar mevsimi, oluş saatlerine göre dağılımları değerlendirildiğinde en
yüksek vaka yüzdesi %30,0 (538 kaza/olay/tıbbi tahliye) ile saat 12:00 - 17:59 arası, en
fazla görüldüğü bölge %44,3 ile İstanbul bölgesi (795 kaza/olay/tıbbi tahliye) olmuştur.
En fazla sayıda kaza İstanbul boğazında gerçekleşmektedir. Araştırmada alabora, yangın
ve patlama diğer kaza türlerine göre daha fazla görülen kaza tipleri olarak bulunmuştur.
Vakaların %58,7’sine (1054 kaza/olay/tıbbi tahliye) Sahil Güvenlik Komutanlığı
müdahale etmiştir. Araştırma kapsamında incelenen raporlarda 2001-2012 yılları
arasında, toplam yaralı sayısı 150, kurtarılan sayısı 6042, ölen sayısı 311, kayıp sayısı
202 ve hasta sayısı 73’dür. Araştırma kapsamında incelenen raporlarda 12 yıl içerisinde deniz kazası/olayı ve tıbbi tahliyelerde etkilenen kişi sayısı 6778’dir. Hasta/yaralıların
%70,6’sı (n=48 hastane) devlet hastanelerine götürülmüştür.
Sonuç ve Öneriler: Sonuç olarak Türkiye Deniz kazaları ve tıbbi tahliyeler açısından
oldukça riskli bir ülkedir. Bir çok deniz kazası/olayı Türkiye’de her gün yaşanmakta ve
önemli bir halk sağlığı sorununu oluşturmaktadır.
Deniz ulaşımını olumsuz etkileyerek kaza ve yaralanmalara neden olabilecek derecede
kötü hava şartlarında deniz ulaşımı sınırlandırılmalıdır. Özellikle İstanbul boğazında
arama ve kurtarma ekiplerinin hızlı ve etkin müdahalesi ölüm ve kayıpları azaltacaktır.
Diğer bölgelere göre dar geçit yolları olan boğazlarda daha fazla önlem alınmalıdır.
Günümüzde artan ticaret hacmi ve gemi sayısının paralelinde gemi sektöründeki
personelin daha nitelikli hale getirilmesi önem arz etmektedir. Çünkü deniz kazalarında
en önemli faktör insandır. Bu nedenle denizcilik sektöründe çalışacak personelin iyi bir
eğitim alması önemlidir.
Anahtar kelimeler: Deniz afetleri, deniz kazası, denizden tıbbi tahliye, denizde arama
ve kurtarma