Akademik Veri Yönetim Sistemi
Journal of Public Economy and Public Financial Management, cilt.5, sa.2, ss.158-187, 2025 (Hakemli Dergi)
Türk kamu yönetimine 2000’li yılların başında getirilen yönetim anlayışı ile birlikte nüfusu 50.000’in üzerindeki belediyelerde stratejik planlama zorunlu hale getirilmiştir. Belediyelerde stratejik planlama süreci ile orta ve uzun vadeli önceliklerin belirlenmesi ve kaynaklarını bu önceliklere göre dağıtılması öngörülmekte olup bu bağlamda stratejik planlar, kaynakların etkin ve verimli kullanılması açısından önemli bir işlev görmektedir. Bu çalışmada Sayıştay tarafından 2013-2019 yılları arasında büyükşehir ve büyükşehir ilçe belediyelerinde gerçekleştirilen denetimler sonucu hazırlanan raporlar içerik analizine tabi tutulmuştur. Analiz kapsamında 74’ü büyükşehir ve 128’i büyükşehir ilçe belediyesine ait olmak üzere toplam 202 performans denetim raporu incelenmiş ve raporlarda yer alan bulgular sayısallaştırılarak sıklık düzeyi belirlenmiştir. Böylece Sayıştay raporlarına yansıyan belediyelerin stratejik planlama sürecinde sıkça karşılaştıkları sorunlar saptanmış olup gelecek planlama döneminde benzer sorunların tekrar yaşanmaması için alınması gereken önlemler ile somut öneriler sunulmuştur. Bu nedenle çalışmanın belediyelerde stratejik planlama sürecinin güçlü ve zayıf yönlerini sistematik biçimde ortaya koyarak literatüre katkı sağlaması beklenmektedir. Analiz sonucu raporlarda yer alan denetim bulgularının %52,1’inin sunum ve %26,9’unun ise ölçülebilirlik kriteri ile ilgili olduğu saptanmıştır. Dolayısıyla belediye stratejik planlarının şekil ve içeriğinin ilgili mevzuata uygun olarak hazırlanması ve ölçülebilir performans göstergelerinin belirlenmesine ilişkin ciddi eksiklikler tespit edilmiştir. Ayrıca belediyelerde stratejik planlama alanında yetkin ve uzman personel sayısının yetersiz olması, stratejik planlama sürecinin üst yönetim ve belediye personelince içselleştirilememesi, stratejik planların danışmanlık hizmeti alınan firmalar tarafından hazırlanması ve paydaş katılımının yetersiz olması gibi pek çok hususta sorunlar yaşandığı görülmüştür. Bu çerçevede belediyelerde üst yönetimin stratejik planlama sürecini sahiplenmesi, danışmanlık hizmetlerinin özel firmalar yerine kamu kurumlarından sağlanmaya çalışılması, stratejik plan hazırlık sürecinde iç ve dış paydaşların görüşlerine daha fazla yer verilmesi ve stratejik planlama kılavuzuna uygun biçimde hazırlamasına daha fazla özen gösterilmesi gibi hususlar belediyelerde stratejik planlama sürecinin daha sağlıklı işlemesine katkı sağlayacaktır.
With the management approach introduced to the Turkish public administration in the early 2000s, strategic planning was made compulsory in municipalities with a population over 50,000. With the strategic planning process in municipalities, it is envisaged to determine medium and long term priorities and to allocate resources according to these priorities and in this context, strategic plans have an important function in terms of effective and efficient use of resources. In this study, the reports prepared as a result of the audits conducted by the Court of Accounts in metropolitan and metropolitan district municipalities between 2013-2019 were subjected to content analysis. Within the scope of the analysis, a total of 202 performance audit reports, 74 of which belonged to metropolitan municipalities and 128 to metropolitan district municipalities, were examined, and the findings in the reports were quantified to determine their frequency level. Thus, the problems frequently encountered by municipalities in the strategic planning process, as reflected in the Court of Accounts reports, have been identified, and concrete recommendations and measures to be taken to prevent similar problems from recurring in the next planning period have been presented. Therefore, it is expected that this study will contribute to the literature by systematically revealing the strengths and weaknesses of the strategic planning process in municipalities. The analysis revealed that 52.1% of the audit findings in the reports were related to presentation and 26.9% to the measurability criterion. Consequently, serious deficiencies were identified in the preparation of municipal strategic plans in terms of form and content in accordance with relevant legislation and in the determination of measurable performance indicators. In addition, it has been observed that there are many problems such as insufficient number of competent and expert personnel in the field of strategic planning in municipalities, failure to internalise the strategic planning process by the senior management and municipal staff, preparation of strategic plans by consultancy firms and insufficient stakeholder participation. In this framework, issues such as the ownership of the strategic planning process by the senior management in municipalities, trying to provide consultancy services from public institutions instead of private firms, giving more space to the opinions of internal and external stakeholders in the strategic plan preparation process and paying more attention to the preparation of the strategic plan in accordance with the strategic planning guidelines will contribute to the healthier functioning of the strategic planning process in municipalities.