Teknolojinin Mahremiyet Algısına Etkisi: Kuşaklar Arası Bir Karşılaştırma

Creative Commons License

Canbolat K., Çoban S.

Manas Journal of Social Studies, cilt.15, sa.3, ss.1047-1059, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu araştırma, teknolojinin bireylerin mahremiyet algısı üzerindeki etkisini kuşaklar arası bir karşılaştırma temelinde incelemeyi amaçlamaktadır. Dijitalleşmenin hız kazanmasıyla birlikte, bireylerin çevrimiçi ortamda kişisel verileriyle kurdukları ilişki dönüşüme uğramıştır. Mahremiyetin tanımı, algılanışı ve korunma biçimi her kuşağın dijital deneyimleri ve teknolojiyle kurduğu ilişkiye göre farklılık göstermektedir. Bu bağlamda, Baby Boomers, X, Y ve Z kuşaklarının özel yazışmaların paylaşımı, tanımadıkları kişilerle çevrimiçi etkileşim kurma, kişisel bilgi paylaşımı, gizlilik ayarlarını düzenleme ve mobil uygulama izinlerini kontrol etme gibi dijital mahremiyet pratikleri analiz edilmiştir. Araştırmada nicel yöntem benimsenmiş; 511 sosyal medya kullanıcısından toplanan veriler SPSS programı ile değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, Z ve Y kuşaklarının dijital etkileşime daha açık olduğunu ancak gizlilik ve veri güvenliği konusunda belirli bir farkındalık geliştirdiğini göstermektedir. X ve Boomers kuşakları ise daha geleneksel ve temkinli bir mahremiyet anlayışına sahip olmakla birlikte, dijital güvenlik bilgisi bakımından görece sınırlı kalmaktadır. Araştırma, kuşaklara özgü mahremiyet anlayışlarını ortaya koyarak dijital güvenlik farkındalığının artırılması için eğitim, politika ve sosyal bilinçlendirme önerileri sunmayı hedeflemektedir.
This study aims to examine the impact of technology on individuals’ perceptions of privacy through an intergenerational comparison. With the rapid advancement of digitalization, the way individuals relate to their personal data in online environments has significantly transformed. The definition, perception, and protection of privacy vary depending on each generation’s digital experiences and relationship with technology. In this context, the study analyzes the digital privacy practices of Baby Boomers, Generation X, Y, and Z, focusing on behaviors such as sharing private conversations, interacting with strangers online, disclosing personal information, adjusting privacy settings, and checking mobile app permissions. A quantitative research method was adopted, and data collected from 511 social media users were analyzed using SPSS software. The findings indicate that Generations Z and Y are more open to digital interaction but have developed a certain level of awareness regarding privacy and data security. In contrast, Generations X and Boomers exhibit a more traditional and cautious understanding of privacy but demonstrate relatively limited knowledge of digital security. By revealing the generation-specific understandings of privacy, this research aims to contribute to the improvement of digital security awareness and proposes recommendations in the areas of education, policymaking, and public awareness initiatives.