Monofilament ve Multifilament Fanyalı Dip Uzatma Ağlarının Av Verimi ve Iskarta Av Açısından Karşılaştırılması; Çanakkale, Türkiye Örneği
Çanakkale Onsekiz Mart University Journal of Marine Sciences and Fisheries, cilt.9, sa.1, ss.39-49, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 9 Sayı: 1
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.46384/jmsf.1925782
- Dergi Adı: Çanakkale Onsekiz Mart University Journal of Marine Sciences and Fisheries
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.39-49
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışmada, Çanakkale bölgesinde küçük ölçekli ticari balıkçılıkta yaygın şekilde kullanılan monofilament ve multifilament materyalden donatılmış fanyalı dip uzatma ağlarının av verimi ve ıskarta av miktarlarının değerlendirilmesi amaçlamıştır. Arazi çalışmaları Eylül 2024 ile Mart 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında, toplam 8 boy (800 m) fanyalı ağ kullanılmıştır. Bu ağlar 84 mm tor göz açıklığına sahip olup, material farkı dışında diğer tüm teknik özellikleri bakımından birbirleriyle aynı olacak şekilde donatılmıştır. Söz konusu ağlarla toplam 65 deneme gerçekleştirilmiş ve her bir denemede ağlar 36 saat süreyle suda bekletilmiştir. Denemeler sonucunda, 20 türe ait toplam 981 birey ve 622,3 kg balık avlanmıştır. Ekonomik değere sahip tüm türler hedef tür olarak, ekonomik değeri olmayan türler ise ıskarta (discard) olarak sınıflandırılmıştır. Ağlarda yakalanan ekonomik türler karşılaştırıldığında, multifilament fanyalı ağların monofilament fanyalı ağlara göre 1,22 kat daha fazla av yaptığı belirlenmiştir. İstatistiksel analiz sonuçlarına göre de ip ağların av miktarının misina ağlara kıyasla anlamlı derecede yüksek olduğu tespit edilmiştir. Iskarta av açısından ise misina ağların, ip ağlara göre 1,62 kat daha fazla av gerçekleştirdiği belirlenmiştir. Buna ek olarak, toplam av içerisindeki koruma öncelikli türlerin birey sayısı bazındaki oranı misina ağlarda %23,2, ip ağlarda ise %12,5 olarak hesaplanmıştır. Tekrarlı ölçümler varyans analizi ile yapılan karşılaştırmada, bu sayısal veriler arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur. Çalışma sonucunda, bölgede mürekkep balığı, ıstakoz, böcek ve iskorpit gibi türlerin avcılığında kullanılan ağlarda monofilament materyal tercihinin gerekli olmadığı, multifilament materyalden donatılmış fanyalı dip uzatma ağların hedef türlerin avlanmasında daha yüksek verimlilik sağladığı belirlenmiştir. Ayrıca, ıskarta avın önemli bir kısmının koruma öncelikli kıkırdaklı balık türlerinden oluştuğu dikkate alındığında, fanyalı dip uzatma ağlarında daha az av yaptığı belirlenen monofilament ağların av baskısını azaltması sürdürülebilir balıkçılık açısından da uygun olmadığı ortaya konmuştur. Bu nedenle multifilament materyalden donatılmış fanyalı dip uzatma ağların tercih edilmesinin ıskarta avın azaltılmasına katkı sağlayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
This study aimed to evaluate the catch efficiency and chondrichthyan bycatch of monofilament and multifilament bottom trammel nets which are extensively used in small-scale commercial fishing in the Çanakkale region. The field trials of the study were carried out between September 2024 and March 2026. Within the scope of the study, a total of 8 units (800 m) of trammel nets were used. The inner panels of the trammel nets were rigged with a 84 mm stretch mesh size, and all other technical characteristics of the monofilament and multifilament net were identical. A total of 65 fishing trials were carried out with these nets. The nets were deployed for 36 hours during each trial. As a result of the fishing experiments, a total of 981 individuals weighing 622.3 kg, representing 20 species, were captured. Species with commercial value were classified as target species, while those without commercial value were classified as discard. When the economic species caught in the nets were compared on a numerical basis, multifilament trammel nets caught 1.22 times more individuals than monofilament trammel nets. In contrast, for discarded catch, monofilament trammel nets caught 1.62 times more individuals than those caught by multifilament trammel nets, and these differences were statistically significant (P < 0.05). In addition, the ratio of priority conservation species within the total catch in terms of the number of individuals was calculated as 23.2% in monofilament trammel nets and 12.5% in multifilament trammel nets. In the comparison made using repeated measures analysis of variance, the difference between the nets was found to be statistically significant. The study determined that the preference for monofilament material is considered unnecessary for the nets used in the fishing of species such as cuttlefish, lobster, and scorpionfish in the region, as multifilament trammel nets are more efficient than monofilament trammel nets in catching target species. Additionally, considering that a large part of the discard consists of conservation-priority chondrichthyan fish species, it was determined that the use of monofilament material in trammel nets is not suitable in terms of sustainable fisheries. It was established that the preference for multifilament trammel nets would enhance bycatch mitigation.