Çanakkale Kenti'nde Enerji Etkin Peyzaj Tasarımı


SAĞLIK A. , SAĞLIK E. , KELKİT A.

Ekoloji 2014 Sempozyumu, Gazimagusa, Türkiye, 1 - 04 Mayıs 2014, ss.80

  • Basıldığı Şehir: Gazimagusa
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.80

Özet

Endüstri devriminden sonra günümüze kadar gelen süreç, insan ile çevre arasındaki ilişkileri etkilemiş ve şekillendirmiştir. Önceleri daha çok kas gücüne dayalı üretim biçimi yerini makine gücüne bırakmış, bunun sonucu olarak daha fazla enerji gereksinimi ve dolayısıyla daha fazla kaynak kullanımı kaçınılmaz hale gelmiştir. Doğal kaynakların kullanımı, bugün büyük oranda enerji elde etmek için olmaktadır. Bu nedenlerle doğal kaynaklar üzerindeki baskıyı azaltarak enerji tüketimini en aza indiren, optimum ölçüde alternatif enerji türlerinden yararlanan ve kendi kendine yetebilen yeni yaşam alanlarının enerji etkin olarak tasarlanması gerekmektedir.

Kentsel peyzaj alanlarında ekolojik yaklaşımla yapılacak peyzaj tasarımları gerek söz konusu alanlarda, gerekse yapı içlerinde enerji tüketimini, dolayısıyla kaynak kullanımını önemli ölçüde azaltabilecek potansiyele sahiptir. Doğru ve bilinçli bir peyzaj tasarımı ile yaz ve kış mevsimleri süresince ısıtma ve soğutma enerji yükünü % 30 oranında azaltmak mümkün olmaktadır. Bunun için özellikle bitkilerin doğru kullanımı ile önemli katkılar sağlanabilmektedir.

Asfalt gibi ısıyı bünyesinde depolayan malzemeler, güneş etkisini yitirdikten sonra da sıcaklık yaymaya devam ederek gece ısınmalarını arttırmaktadırlar. Bu durumda “kentsel ısı adalarının” oluşmasına neden olmaktadır. Bu tür alanların ve yapıların soğutma enerji yüklerini azaltmak için yapının yakın çevresinde ısıyı depolayan malzemelerin kullanımından kaçınılmalıdır. Ayrıca bu tür malzemelerin doğrudan gelen güneş ışınlarına karşı gölgelendirme yapılarak aşırı ısınmalarını engellemek gerekmektedir. Geniş yapraklı ağaçlar, kışın yapraklarını döktüklerinde güneş ışınlarını yapıya ulaştırırken yazın da yapraklarıyla gölge sağlayabilirler. Kuzey ve güney taraftaki her dem yeşil ağaçlar ise yaz güneşi ve kış rüzgârına karşı iyi bir koruyucu olabilirler. Doğru bir peyzaj tasarımı ile rüzgâr hızını azaltarak yapıya sızan hava akımlarını yavaşlatmak da mümkündür.

Bu çalışmada, Çanakkale kent merkezinde bulunan açık ve yeşil alanların mevcut durumu enerji etkin peyzaj tasarımı açısından irdelenmiş, saptanan eksiklikler doğrultusunda çalışma alanının söz konusu amaçlara hizmet eder duruma getirilebilmesi için tasarım önerileri getirilmiştir.