Yapay Zeka ile Üretilen Videoların Sosyal Medya Platformlarında Yarattığı Dezenformasyonlar ve Sosyokültürel Yansımaları


Creative Commons License

Dinç İ. D.

16. Uluslararası Akademik Araştırmalar Kongresi (ICAR) , İstanbul, Türkiye, 21 - 22 Ağustos 2025, cilt.1, sa.1, ss.131-143, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Cilt numarası: 1
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.131-143
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Yapay zekâ modüllerinin her geçen gün geliştiği bu günlerde sosyal medyada yoğun bir içerik üretimim gözlemlenebilecektir. Her ne kadar konuyla ilgili çalışan tasarımcılar ve akademisyenler yapay zekâ ile üretilen içerikleri algılayabilse de genel halkın duruma uzak bir şekilde algısının dejenere olduğu ve ciddi seviyelerde dezenformasyon ürediği varsayılabilecektir. Bu konuda üretilen videoların “Instagram”, “Facebook” ve “Tiktok” gibi sosyal medya mecralarında hızla artan bir etkileşime girdiği gözlemlenebilmektedir. Bu bildiride özellikle “Instagram” platformunda yoğun olarak üretilen röportaj videolarının gösterildiği profiller incelenecektir. Çünkü bu profillere bakıldığında genel halkın üretilen yapay zekâ tasarımlarını gerçek zannederek etkilenmesi söz konusu olabilecektir. Videoların Instagramda “Reel” olarak paylaşıldığı göz önünde bulundurularak bu “Reel”lerin etkileşim oranları ve profillerin içerik üretme süreleri ve oranları nicel verilere dökülerek incelenecek ve “Reel”lerle etkileşime geçen diğer profillerin yorumlarıyla durum gözler önüne serilmeye çalışılacaktır. Çalışmanın evrenini daraltmak adına en çok etkileşim aldığı düşünülen Instagram profili ele alınacak ve sürecin ilerleyişi analiz edilecektir. Yapay zekâ her ne kadar verimli bir araç olarak hem bilgi taramada hem tasarım üretmede hem de yakın zamanda giderek gelişen bir durum olarak video üretme de kullanılabilecek olsa da genel halkın algısını dejenere etmesi yönüyle sosyokültürel yapıyı maniple ettiği ve dezenformasyon ürettiği düşünülebilecektir. Her ne kadar “Instagram” gibi sosyal medya platformları bu konuyla ilgili uyarılar içeren yapılar üretse de bunların kullanılmaması veya fark edilmemesi durumunda platformu tüketen kişilerin algısının bozuluyor olduğu düşünülebilir. Bu durumla ilgili regülasyonların daha açıklayıcı ve belirgin olması gerektiği varsayılabilir. Aksi taktirde bu videoların etik ve estetik anlamda negatif bir etki doğurabilmesi muhtemeldir. Tüm bu durumları anlatacak ve inceleyecek olan bildirinin ana sorunsalı toplumun sosyokültürel yapısına negatif etki edebilecek bir yapı olarak yapay zekanın yarattığı dezenformasyonları ele almaktır. Anahtar Kelimeler: Sosyal, Medya, Yapay, Zekâ, Kültür.