13.Uluslararası Meslek Yüksek Okulları Sempozyumu, Bursa, Turkey, 13 - 17 October 2025, vol.1, pp.70-71, (Summary Text)
Özet Çanakkale ili Biga ilçesi Çaldağ mevkisinin farklı rakımlarından (100–200 m, 200–300 m, 300–400 m, 400– 500 m) 2023 yılı temmuz ayında tam çiçeklenme döneminde toplanan İstanbul kekiği (Origanum vulgare L. subsp. hirtum) örnekleri değerlendirilmiştir. Bitkiler yörede yaygın olarak uygulanan şekilde 4 gün güneşte kurutulmuş, çiçek ve yapraklar harmanlanarak saklanmış ve uçucu yağ elde edilmiştir. Yapılan GC-MS analizleri sonucunda uçucu yağlarda majör bileşenler olarak timol, karvakrol, gama-terpinen, simen ve alfaterpinen belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre uçucu yağ verimi en yüksek 100–200 m rakımda (%4.38), en düşük ise 400–500 m rakımda (%3.46) bulunmuştur. Bileşenlerin dağılımı rakıma bağlı olarak değişmiş; özellikle timol ve karvakrol oranlarının yüksek rakımlarda arttığı, gama-terpinen ve simen oranlarının ise düşük rakımlarda daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Korelasyon analizleri, timol ve karvakrol oranları ile uçucu yağ verimi arasında negatif; gama-terpinen, simen, alfa-terpinen ve beta-mirsen ile uçucu yağ verimi arasında pozitif yönlü ilişkiler olduğunu ortaya koymuştur. Sonuç olarak, İstanbul kekiğinin uçucu yağ verimi ve bileşenlerinin ekolojik faktörler ve özellikle rakım ile önemli derecede ilişkili olduğu görülmüştür. Bu bulgular, kekik yetiştiriciliğinde uygun ekolojik koşulların belirlenmesi ve endüstriyel kullanımda kalite standartlarının geliştirilmesi açısından önemli katkılar sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Origanum vulgare, Uçucu yağ, tibbi bitkiler, rakım, karvakrol, timol, GC-MS,kekik