Okul Öncesi Dönemde Hikâye Temelli STEM Etkinlikleri Yoluyla Bilimsel Sorgulama ve Merakın Geliştirilmesi Üzerine Bir Araştırma


Şahin M.

24. Uluslararası Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Sempozyumu, İstanbul, Türkiye, 14 - 17 Mayıs 2026, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Okul öncesi dönem, yalnızca bilişsel becerilerin değil; aynı zamanda yaratıcı düşünme, problem çözme ve bilimsel merak gibi üst düzey düşünme becerilerinin desteklenmesini içeren çok boyutlu bir öğrenme sürecidir. Bu kapsamda STEM eğitiminin (Fen, Teknoloji, Mühendislik, Matematik) okul öncesi döneme entegrasyonu, çocukların disiplinlerarası düşünme yapılarının gelişimi açısından büyük önem taşımaktadır. Ancak alan yazında, okul öncesi çocuklara yönelik gelişimsel düzeye uygun, hikâye temelli ve bütüncül STEM uygulamalarına dair özgün araştırmalar sınırlıdır. Araştırma, klasik bir çocuk edebiyatı eseri olan Alice Harikalar Diyarında hikâyesinden esinlenerek geliştirilen STEM etkinliklerinin, 3–6 yaş arası çocukların bilimsel süreç becerileri, problem çözme stratejileri ve merak duyguları üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır.Tasarım temelli araştırma yaklaşımıyla yapılandırılan araştırma, Marmara Bölgesi’nde bir anaokulunda, farklı yaş gruplarından toplam 60 çocukla yürütülmüştür. Veri toplama sürecinde yapılandırılmış gözlem formları, yarı yapılandırılmış öğretmen görüşmeleri, çocuk ürünleri ve görsel kayıtlar kullanılmıştır. Katılımcı çocukların velilerinden yazılı bilgilendirilmiş onam formları alınmış; çocuklara yaşlarına uygun açıklamalar yapılmış; öğretmenlerden de açık rıza toplanmıştır. Araştırma, etik kurallar çerçevesinde yürütülmüş; tüm veriler anonimleştirilerek güvenli ortamda korunmuştur.Verilerin geçerlik ve güvenirliği; veri çeşitliliği, uzman görüşleri ve kodlayıcılar arası uyum yoluyla desteklenmiştir. Nitel veriler içerik ve betimsel analiz teknikleriyle, önceden belirlenen tematik çerçeveler doğrultusunda değerlendirilmektedir. Etkinlikler, yaş gruplarına göre farklılaştırılarak pedagojik uygunluk temelinde tasarlanmıştır. Araştırma yalnızca bilimsel sorgulama ve merakın gelişimine değil; aynı zamanda disiplinlerarası öğrenme yaklaşımının okul öncesi düzeyde uygulanabilirliğine ilişkin güçlü ampirik kanıtlar sunmayı hedeflemektedir. Elde edilecek bulgular, erken çocukluk eğitiminde STEM uygulamalarına yönelik politika, öğretmen eğitimi ve program geliştirme çalışmalarına ışık tutabilecek niteliktedir. Verilerin analiz süreci devam etmektedir. Bulgular ve sonuçlar sempozyumda ayrıntılı biçimde paylaşılacaktır.

Preschool education is a multidimensional learning process that supports not only cognitive skills but also higher-order thinking abilities such as creative thinking, problem-solving, and scientific curiosity. In this context, the integration of STEM education (Science, Technology, Engineering, and Mathematics) into preschool programs is of great importance for developing children's interdisciplinary thinking structures. However, the literature presents a limited number of original and developmentally appropriate, story-based, and holistic STEM practices designed specifically for preschool children.This research aims to examine the effects of STEM activities inspired by the classic children’s literature Alice in Wonderland on the scientific process skills, problem-solving strategies, and curiosity levels of children aged 3–6. The study was designed using a design-based research approach and was conducted with 60 children from different age groups in a preschool located in the Marmara Region of Türkiye. During the data collection process, structured observation forms, semi-structured teacher interviews, children’s work samples, and visual recordings were used. Written informed consent was obtained from the children’s parents; age-appropriate explanations were provided to the children, and informed consent was also obtained from the teachers. The study was carried out in accordance with ethical principles; all data were anonymized and stored in a secure environment. The validity and reliability of the study were ensured through data triangulation, expert opinions, and inter-coder agreement. Qualitative data are being analyzed using content and descriptive analysis techniques based on predetermined thematic frameworks. The activities were differentiated according to age groups and designed in accordance with pedagogical suitability. This research aims to provide strong empirical evidence not only for the development of scientific inquiry and curiosity but also for the applicability of interdisciplinary learning approaches at the preschool level. The findings are expected to inform educational policies, teacher training, and curriculum development related to STEM in preschool education. The data analysis process is ongoing. Findings and results will be presented in detail at the symposium.