Erken Okuryazarlıkta Dijital Hikâye Anlatımı


Erbaş Y. H.

Erken Okuryazarlık Becerilerinin Gelişiminde Teknoloji Kullanımı, Yahya Han Erbaş,Rahime Filiz Ağmaz, Editör, Pegem A Yayıncılık, Ankara, ss.89-105, 2020

  • Basım Tarihi: 2020
  • Yayınevi: Pegem A Yayıncılık
  • Basıldığı Şehir: Ankara
  • Sayfa Sayıları: ss.89-105
  • Editörler: Yahya Han Erbaş,Rahime Filiz Ağmaz, Editör

Özet

Gelişen teknolojinin ışığında ortaya çıkan çeşitli yazılımlar her alanda kullanıldığı gibi, eğitim sektöründe de kullanılmaktadır. Bu ürünlerin en etkin şekilde eğitimde kullanılması için geliştirilen dijital ortamlar, geleneksel yöntemlerden biri olan hikâye anlatımında da kullanılmaktadır. Dijital hikâye anlatımı Robin (2005) tarafından “belirli bir konu hakkında bilgi sunmak için geleneksel hikâye anlatım yöntemlerini görüntüler, ses, video, grafikler, metin, kaydedilmiş sesli anlatım ve müzik gibi farklı dijital multimedya araçlarıyla birleştirmek” (s.1) olarak tanımlanmıştır. Dijital hikâye anlatımı (DHA) çocukta birçok 21. yy. becerilerinin ve bilişsel, duyuşsal ve psikomotor becerilerinin aynı anda kullanılmasını ve bunların gelişim göstermesine katkı sağlamaktadır. Bu teknolojik ürünlerin eğitim aracı olarak kullanılması noktasında, Dijital Öyküleme Merkezi (The Center of Digital Storytelling) tarafından dijital hikâye anlatımının bakış açısı (point of view), dramatik bir soru (a dramatic question), duygusal içerik (emotional content), seslendirme kabiliyeti (gift of your voice), hikâye müziğinin gücü (the power of soundtrack), sade içerik (economy), ve ilerleme hızı (pacing) olmak üzere 7 bileşenden meydana gelmesi gerektiğini belirtmişlerdir. Bunun yanında, dijital hikâye oluşturma süreci Jakes ve Brennan (2005) tarafından yazma (writing), senaryo oluşturma (script), film şeridi oluşturma (storyboard), çoklu ortam araçları (multimedia), dijital hikâyeyi oluşturma (creating the digital story) ve paylaşma (share) olarak altı aşamadan oluştuğu belirtilmiştir.  Dijital hikâye anlatımının değerlendirmesi noktasında bilim insanları tarafından geliştirilmiş çeşitli rubrikler vardır. Bu rubriklerden Robin ve McNeil (2012)’in hazırladığı çizelgeye göre dijital hikâye anlatım yaratımı, tasarım süreci, geliştirme süreci ve proje tamamlandıktan sonra olmak üzere üç aşamada değerlendirilmektedir. Dijital hikâye anlatımının okuryazarlıkla alakalı birçok alanı kapsadığını, bu alanları destekleyen bir sınıf içi veya dışı bir araç olduğunu söyleyen akademik çalışmalara alanyazında rastlamaktayız. Aynı zamanda bu eğitim aracının eğitim-öğretim faaliyetlerinde kullanılması amacıyla kullanılan yazılımlar, ücretsiz veya ücretli olarak piyasada bulunmaktadırlar.