Gelibolu İlçesi Kentsel Kıyı Alan Kullanımı

Creative Commons License

Ünal C., KELKIT A.

GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism Recreation and Sports Sciences, cilt.9, sa.2, ss.835-850, 2026 (TRDizin)

Özet

Kıyı alanları, deniz, göl ve akarsu ekosistemleri ile kara ekosistemlerinin etkileşimde bulunduğu alanlardır. Bu alanlar biyolojik çeşitlilik ve doğal kaynaklar açısından zengin olmakla birlikte, oldukça hassastır ve dikkatli bir şekilde korunmaları gerekmektedir. Günümüzde bu alanlar, çevresel ve mekânsal özellikleri nedeniyle giderek artan gelişim baskılarına maruz kalmakta ve doğal yapıları çeşitli insan faaliyetleri sonucunda olumsuz etkilenmektedir. Türkiye’de kıyı alanlarının korunmasına yönelik çeşitli yasal düzenlemeler bulunmasına rağmen, bu düzenlemelerin uygulamada çoğu zaman yeterince etkin olmadığı görülmektedir. Özellikle turizm, sanayileşme ve kentleşme, kentsel kıyı alanları üzerinde önemli baskılar oluşturmakta ve doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımını zorlaştırmaktadır. Kentsel kıyılar; yerleşim, ticaret, turizm, rekreasyon, ulaşım ve endüstriyel kullanım gibi birçok işleve hizmet etmektedir. Kentleşme ve sanayileşmenin neden olduğu çevresel ve sosyal sorunlar, insanların rekreasyon ve dinlenme amacıyla kıyı alanlarına olan talebini artırmaktadır. Ancak plansız turizm gelişimi ve ikinci konut kullanımının artması, kıyı ekosistemlerini bozmakta ve kamusal erişimi sınırlandırmaktadır. Bu çalışma, Gelibolu İlçesi’nin kentsel kıyı alanlarındaki mevcut arazi kullanımlarını belirlemeyi ve mekânsal özelliklerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır.
Coastal areas are regions where marine, lake, and river ecosystems interact with terrestrial ecosystems. While these areas are rich in biodiversity and natural resources, they are also highly sensitive and require careful protection. Currently, these areas are increasingly subject to development pressures due to their environmental and spatial characteristics, and their natural structures are negatively impacted by various human activities. Although various legal regulations exist in Turkey to protect coastal areas, these regulations are often ineffective in practice. Tourism, industrialization, and urbanization, in particular, place significant pressure on urban coastal areas, hindering the sustainable use of natural resources. Urban coasts serve many functions, including settlement, commerce, tourism, recreation, transportation, and industrial use. Environmental and social problems caused by urbanization and industrialization increase the demand for coastal areas for recreation and leisure. However, unplanned tourism development and increased use of second homes are disrupting coastal ecosystems and limiting public access. This study aims to identify existing land uses in the urban coastal areas of Gelibolu District and to evaluate their spatial characteristics.