Akademik Veri Yönetim Sistemi
13. Ulusal Zootekni Bilim Kongresi , Ankara, Türkiye, 26 - 28 Ekim 2023, ss.103-104, (Özet Bildiri)
Sıcaklık Stresi Altındaki Keçilerde İntravajinal Sünger Kullanımı ile Kızgınlığın Uyarımının Eşeysel Aktiviteye Etkisi Angelica TERRAZAS*1, Aynur KONYALI2, Çitem Gül AVUŞAR,2 Ahmet Ferhan SAVRAN2, Hüseyin Mertcan BÜBER2, Enes SARIOĞLU2, Arda BALCI2, Sibel İNCE2, Tuğba GÜLŞEN2, Talha DALER2 1Universidad Nacional Autónoma de México, 12345, México , México 2Çanakkale Onsekiz MartÜniversitesi, Ziraat Fakültesi, Zootekni Bölümü, 17000, Çanakkale,Türkiye 3Çanakkale Damızlık Koyun Keçi Birliği,17000, Çanakkale,Türkiye Angelica TERRAZAS, ORCID NO:0000-0003-3855-2137, Aynur KONYALI, ORCID No: 0000-0002-9073-1709, Çitem Gül AVUŞAR, ORCID No: 0009-0008-3743-2743, Ahmet Ferhan SAVRAN, ORCID No: 0000-0001-6401-4514 MAKALE BİLGİSİ ÖZ Araştırma Makalesi Anahtar Kelimeler Sıcaklık stresi Kızgınlık toplulaştırma Dönme Oranı İntravajinal sünger * Sorumlu Yazar garciate@unam.mx akonyali@comu.edu.tr Türkiye’nin de yer aldığı bazı bölgelerde yetiştirilen keçilerde üreme, beslenmeyle etkileşim halindeki fotoperiyot tarafından determine edilen mevsime bağlılığa sahiptir. Öte yandan bu türün uyum yeteneği ve dayanıklılığı oldukça yüksek olmasına rağmen sıcaklık stresine olumsuz tepkiler verebildiği de gözlemlenmektedir. Çanakkale’de Türk Saneen keçisi gibi gibi ırklar normalde çiftleşme mevsimine ağustos ayı sonlarında başlamaktadır. Diğer yandan üreme aktivitesinin başlangıcı, progesteron emdirilmiş intravajinal süngerlerin kullanımını içeren hormonal protokollerin kullanımıyla da manipüle edilebilir. Çanakkale'de özel bir çiftlikte 22 Haziran-3 Temmuz tarihleri arasında 69 keçi (35 ilkine ve 34 birden fazla doğum yapmış) ile ESPONJAVET® (60 mg MAP, 11 gün boyunca kalan HIPRA) yerleştirilmiştir. Süngerler çıkarıldıktan sonra her hayvana 300 IU at koryonik gonadotropin (PMSG, HIPRA) enjekte edilmiştir. Çıkarıldıktan 12 saat sonra, eşeysel faaliyet gösteren dişileri tespit etmek için arama tekesi bırakılmış ve 12 saat sonra çiftleştirilmiştir. Aynı şekilde çalışmanın gerçekleştiği dönemde ortalama sıcaklık kayıtları alınmıştır. Çalışmadaki 69 dişiden sadece 23'ü kızgınlık gösterirken 46'sının göstermediği tespit edilmiştir. Çiftleştirilen 23 keçiden 3'ünün döndüğü kayıt altına alınmıştır. Son 10 yılın meteorolojik kayıtları incelendiğinde, Çanakkale'de temmuz ayında sıcaklıkların en az 21 ile en çok 37 derece arasında değiştiğini, ancak 2023 yılında birkaç gün içinde sıcaklığın 40 dereceye kadar çıktığı görülmüştür. Copernicus İklim Değişikliği Servisi (C3S*) kayıtlarına göre bu Temmuz ayı, 80 yılın en yüksek sıcaklık rekoru kaydedilmiştir. Sonuç olarak, yüksek sıcaklıklardan kaynaklanan stres, Türk Saanen keçilerinin hormonlara 103 SÖZLÜ SUNUM BİLDİRİLERİ 13. Ulusal Zootekni Bilim Kongresi tepkisini olumsuz etkilediği ve doğal üreme mevsiminin başlangıcını geciktirmektedir. The effect of hormonal estrus induction with intravaginal sponges for sexual activity in goats under heat stress ARTICLE INFO ABSTRACT Research Article Keywords Heat stress Estrus synchronization Returned animal Intravaginal sponge * Corresponding Author garciate@unam.mx akonyali@comu.edu.tr Goats in some latitudes such as Turkey present reproductive seasonality, which is determined mainly by the photoperiod in interaction with nutrition. On the other hand, although this species is highly adaptable and resilient, it is observed that it can react negatively to heat stress. In the Çanakkale region, breeds such as the Turkish Saneen breed normally begin their sexual season at the end of August. In other hand the onset of reproductive activity can also be manipulated with the use of hormonal protocols that include the use of intravaginal sponges impregnated with progestogens. In this study, 60 mg MAP (ESPONJAVET®, HIPRA) contained sponges were inserted intravaginally using 69 head of goats (35 primiparous and 34 multiparous) on a private farm in Çanakkale between 22 June and 3 July. The sponges remained for 11 days, after removal each animal was injected with 300 IU of equine chorionic gonadotropin (PMSG, HIPRA). Twelve hours after the removal, the females were exposed to teaser buck to detect the females that showed sexual receptivity, and 12 hours later they were exposed to entire males for mating. Likewise, average temperature records were taken during the period in which the experiment occurred. Of the 69 exposed females, only 23 showed receptivity while 46 did not. From 23 goats were 3 goats returned. The meteorological records of the last 10 years show that the temperatures in the month of July in Çanakkale range between a minimum of 21 and a maximum of 37 degrees, however in 2023 the temperatures in reach values of up to 40 degrees in several days. which according to the Copernicus Climate Change Service (C3S*) registry, this month of July has been the record for the highest temperatures in 80 years. In conclusion, stress due to high temperatures compromises the response of Turkish Saanen goats to hormonal treatments and delays the onset of the natural sexual season 104 SÖZLÜ SUNUM BİLDİRİLERİ