EVS ŞAİRİ KAYS B. EL-HATÎM’İN ŞİİRLERİNDE ÖVÜNME


Creative Commons License

Yılmaz M.

Harran Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, no.2, ss.175-200, 2020 (Hakemli Üniversite Dergisi)

Özet

Kays b. el-Hatîm (ö. 620), Câhiliye döneminin sonlarına doğru Medine’de dünyaya gelmiş ve Evs kabilesi arasında yetişmiştir.  Kays b. el-Hatîm, usta savaşçı olduğu kadar şiir becerisinde de ileri seviyededir. İslâm’dan hemen önce Evs ve Hazrec kabîleleri arasında yaşanan savaşların çoğuna tanık olmuş ve mensubu bulunduğu Evs kabilesini hem silah hem de şiir yoluyla Hazrecliler karşısında savunmuştur. Bu bakımdan şair Evs kabilesiyle övündüğü beyitlerle de meşhurdur. Ülkemizde şairle ilgili müstakil çalışmalara rastlanmamaktadır. Bu sebeple şaire ait şiir metinlerinde övünme içerikli beyitler çalışma konusu yapılmıştır. Çalışma, İslâm öncesi dönemde Yesrib adıyla bilinen Medine-i Münevvere’nin sosyal ve kültürel yapısıyla ilgili ipuçları barındırması bakımından da önem arz etmektedir. Çalışmada ilgili beyitlere başta şaire ait Dîvân olmak üzere edebiyat, eleştiri ve rivayet içerikli bazı temel kaynaklar taranmak suretiyle ulaşılmıştır. Beyitler kişisel övünme ve kabileyle övünme adlarıyla iki alt başlık altında incelenmiştir. Beyitler Türkçe’ye tercüme edilmiş, gerekli açıklamalar yapılmış ve yer yer tahlil edilmiştir. Varılan kanaatler sonuç kısmında belirtilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Arap Dili ve Belâgatı, Kays b. el-Hatîm, Şiir, Övünme, Evs, Kabîle.

Ḳays b.  Al-Khaim (d. 620) was born in al-Madīna towards the end of the Jahiliyya period and was raised among the Aws tribe.ays b. Al-Khaim was a skilled poet as well as a great warrior. He witnessed most of the wars fought between the Aws and Khazraj tribes just before Islam and defended the Aws tribe, of which he was a member, against the Khazraj, both through weapons and poetry. Thus, the poet was also famous for the couplets he exalted the Aws tribe. In our country, there are no individual studies about the poet. For this reason, the subject of this study is centred upon egoist couplets in his poetry. The study is also important in that it presents data about the social and cultural structure of al-Madīna known as Yathrib in the pre-Islamic period. By scanning certain main sources of literature, criticism and narration, especially the Dîwan of the poet, the study found significant couplets. The couplets have been examined under two subheadings: egotism and tribal pride. The couplets have been translated into Turkish, annotated and analyzed when necessary. The findings reached are presented in the conclusion part.

Key Words: Arabic Language And Rhetoric, ays b. Al-Khaim, Poetry, Egotism, Awsiyyah School Poetry, Tribe.