Nikel-Titanyum Şekil Hafızalı Alaşımların İşlenmesinde Kullanılan Proseslerin Kerf Açısı Oluşumu Bakımından Değerlendirilmesi


Güven S., Karataş M. A., Motorcu A. R., Gökkaya H.

9th International Congress On Engineering, Architecture and Design, İstanbul, Turkey, 14 - 16 May 2022, vol.1, pp.72-80

  • Publication Type: Conference Paper / Full Text
  • Volume: 1
  • City: İstanbul
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.72-80
  • Çanakkale Onsekiz Mart University Affiliated: Yes

Abstract

Birden çok işleve sahip akıllı malzemelerin ortaya çıkması ve günden güne yeni özelliklerinin keşfedilmesi günümüz malzeme teknolojisinde yaşanan en önemli gelişmelerden biri olarak kabul edilmektedir. Dış etkenler karşısında çeşitli tepkilerin elde edilebildiği akıllı malzemelerin farklı türleri bulunmakla birlikte, Nikel-Titanyum (NiTi) Şekil Hafızalı Alaşımlar (ŞHA), endüstride ticari kullanımları bakımından ön plana çıkmaktadır. Yüksek darbe dayanımları, süperelastik ve şekil hafıza etkisi davranışları, yüksek elektrik ve korozyon direnci ile uzun yorulma ömrü gibi özellikleri ile karakterize edilen NiTi ŞHA’ların üstün mekanik özellikleri, işlenebilirliğin zorlaşmasına neden olmaktadır. NiTi ŞHA’ların işlenmesinde tercih edilen talaşlı imalat prosesi ve kesme parametre değerleri uygun seçilmediği taktirde artık gerilmeler, ısıdan etkilenen bölgeler ve zayıf boyutsal hassasiyet gibi olumsuzlukların meydana gelmesi kaçınılmazdır. NiTi ŞHA’ların şekillendirilmesi sırasında üstün mekanik özelliklerinde, şekil hafıza ve süperelastik davranışlarında olası tahribatları en aza indirmek, modern imalat yöntemlerinin kullanılmasını gerektirmektedir. Bu çalışmada, modern imalat yöntemlerinden olan Aşındırıcılı Su Jeti (ASJ) tezgâhı kullanılarak gerçekleştirilen NiTi ŞHA iş parçaları üzerinde delik delme operasyonları incelenmiştir. Literatürde yer alan çalışmalar incelendiğinde, NiTi ŞHA’nın işlenmesinde ASJ yöntemi tercih edilerek diğer proseslere kıyasla ısıdan etkilenen bölgelerin ve termal hasarların oluşmaması/en aza indirgenmesinin sağlanabildiği sonucuna varılmıştır. ASJ yöntemi ile talaş kaldırma operasyonları sonrası numune üzerinde oluşan delik formları kerf açısı bakımından incelenmiştir. Elde edilen verilerin NiTi ŞHA’ların işlenmesinde ASJ yönteminin tercih edilebilir olduğunu gösteren önemli sonuçları ortaya çıkardığı sonucuna varılmıştır.