Thymus Özütünde Ag Nanoparçacıkların Yeşil Sentezi ve Organik Boyaların İndirgenmesinde Kullanımı

Creative Commons License

ÖZ A., yavasoglu m. t.

Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, cilt.26, sa.4, ss.887-896, 2026 (TRDizin)

Özet

Endüstriyel proseslerde yaygın kullanılan kimyasal kararlı aromatik organik boyaların su kaynaklarında yarattığı kirliliğin giderilmesinde kataliz en etkili yöntemdir. Geri dönüştürülebilir doğal materyaller ya da atıklar kullanılarak düşük maliyetli ve basit yöntemlerle hazırlanabilen katalizörlerin kullanımı sürdürülebilirlik açısından önem arz etmektedir. Sunulan çalışmada; anorganik bir destek malzemesine adsorpsiyona ihtiyaç duyulmaksızın Thymus (kekik) bitkisi sulu özütü doğrudan Ag+ iyonlarının stabilizasyonunda kullanılmış, ardından yine bitki özütünde bulunan doğal bileşenler sayesinde biyoindirgeme ile Ag0 nanoparçacıkları elde edilmiştir. Yeşil yöntemle ucuz ve pratik şekilde hazırlanan Thymus özütü stabilize Ag0 nanoparçacıkların 4-NP boya substratının indirgenmesinde katalizör olarak kullanımı incelenmiştir. Düşük metal içeriği ile de oldukça çevreci bir alternatif olan Thymus özütü stabilize Ag0 nanoparçacık katalizörünün 4-NP substratı indirgenme reaksiyonunu 5 dakikada 98% dönüşümle katalizlediği gözlenmiştir. Thymus özütü stabilize Ag0 nanoparçacıkların 4- NP, RhB ve MB çoklu boya karışımındaki katalitik etkinliği de incelenmiş ve yarışma/seçicilik olmaksızın başarılı şekilde katalizlediği gözlenmiştir.
Catalysis is the most effective method for removing pollution in water resources caused by chemically stable aromatic organic dyes widely used in industrial processes. The use of catalysts that can be prepared by low-costing and simple methods using recyclable natural materials or wastes is important for sustainability. In the presented study, Thymus (thyme) plant aqueous extract was used directly for the stabilization of Ag+ ions without the need for adsorption on any inorganic support material, and then Ag0 nanoparticles were obtained by bioreduction with the natural components contained in the plant extract. The use of Thymus extract stabilized Ag0 nanoparticles, prepared economically and practically by the green method, as catalysts in the reduction of 4-NP dye substrate was investigated. It was observed that the Thymus extract stabilized Ag0 nanoparticle catalyst, which is a particularly ecologically friendly substitute due to its low metal content, catalyzed the reduction reaction of 4-NP substrate with 98% conversion in 5 minutes. The catalytic efficiency of Thymus extract stabilized Ag0 nanoparticles on 4-NP, RhB and MB multi- dye mixture was also investigated and it was observed that they successfully catalyzed without any competition/selectivity.